Według legendy przekazywanej przez mieszkańców
Zastawia, osiedle to powstało w II połowie XIX w., kiedy po odbyciu kary zesłania na
Sybir, za udział w Powstaniu Listopadowym, grupa powracających Polaków została tam
przymusowo ,,zostawiona" z nakazem pozostania tylko na tym terenie, bez prawa powrotu
do rodzinnych stron. Pochodzili oni wszyscy z tzw. Kongresówki (Polski centralnej), stąd
też szukali kontaktów z rodzinnymi stronami, sprowadzali swoich bliskich i znajomych,
żenili się z polskimi pannami z Zasłucza, zakładali i rozbudowywali swoje gospodarstwa
wśród lasów na lewym brzegu Słuczy w pobliżu Ludwipola. W rezultacie powstały cztery
liczne kolonie, stanowiące Zastawie, które do 1939 r. było gromadą łącznie z kol.
Głuboczanka i kol. Józefówka w gminie Ludwipol.
Ze względu na różnorodność pochodzenia mieszkańców w Zastawiu
spotykało się mowę polską z wieloma narzeczami różnych regionów Polski. Była tam
nowo zbudowana szkoła, gdzie uczyli bardzo patriotyczni nauczyciele, m.in. małżeństwo
Wąsowiczów ze Lwowa, poświęcający wiele uwagi organizacji harcerskiej wśród
młodzieży. Działał tam liczny Związek Strzelecki z komendantem Józefem
Staniszewskim, Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży Żeńskiej i Męskiej, Koło
Gospodyń Wiejskich i inne organizacje społeczne.
| WYKAZ MIESZKAŃCÓW kol.
ZASTAWIE, stan w około 1939 r. (najdalej do 29 czerwca 1943 r.) |
| KOLONIA I |
| 1. |
PAKUŁA |
(IN) z rodziną (IN). |
| 2. |
TKACZ |
(IN) z rodziną (IN). |
| 3. |
ZAJĘCKI |
(IN) z rodziną (IN) - zamordowani przez Ukraińców w
napadzie 29 czerwca 1943 r. |
| 4. |
KULIŃSKI |
(IN) z rodziną (IN). |
| 5. |
JADOWSKI |
(IN) z rodziną (IN). |
| 6. |
STĘPNIAK |
(IN) z rodziną (IN). |
| 7. |
WAWRZEŁA |
(IN) z rodziną. |
| 8. |
RYCHTER |
(IN) z rodziną |
|
KOLONIA II |
| 1. |
RESIAK |
(IN) z rodziną - 7 osób (IN). |
| 2. |
KRAJEWSKI |
(IN) z rodziną - 4 osoby (IN). |
| 3. |
STELMASZCZYK |
(IN) z rodziną - 4 osoby (IN). |
| 4. |
WIŚNIEWSKI |
(IN) z rodziną - 4 osoby (IN). |
| 5. |
WOJTALIK |
(IN) z rodziną - 6 osób (IN). |
| 6. |
ŻYGADŁO |
(IN) z rodziną - 6 osób (IN). |
| 7. |
STELMASZCZYK |
(IN) z rodziną - 3 osoby (IN). |
| 8. |
STELMASZCZYK |
Władysław z rodziną - 4 osoby (IN). |
| 9. |
KOWALCZYK |
Konstanty z rodziną - 5 osób (IN). |
| 10. |
KOWALCZYK |
Stanisław z rodziną - 7 osób (IN). |
| 11. |
KONOPIŃSKI |
Walenty r.ok.1875, żona Rozalia z domu
Rogula (1880-1979), dzieci: Franciszek r.ok.1900, Jan, Maria
(żyła 18 lat), Stanisław (żył 25 lat), Józef
(żona Aniela z d. Krajewska, wyjechali do Chicago), Janina
(żyła 16 lat), Bolesław r.ok.1915, Teofil, Adam
r.ok.1914, Małgorzata r.1917- ur. w Zastawiu |
| 12. |
WAWRZEŁA |
(IN) z rodziną - 3 osoby (IN). |
| 13. |
JADOWSKI |
(IN) z rodziną - 5 osób (IN). |
| 14. |
PANEWSKI |
(IN) z rodziną - 5 osób. |
| 15. |
CINIAK |
(IN) z rodziną - 2 osoby (IN). |
| 16. |
CISZ |
(IN) z rodziną - 5 osób (IN). |
|
KOLONIA III |
| 1. |
PAWLAK |
Józef
Sylwester z rodziną (był gajowym, w 1940 r. wywieziony z rodziną
na Sybir, w domu tym mieszkali potem jego krewni). |
| 2. |
PAWLAK |
Adam r.1904 - syn Józefa i Józefiny, żona Antonina r.1913 z
d. Staniszewska - córka Piotra i Małgorzaty z d. Sampruch, dzieci: Stanisław r.1932 zm.1933, Agnieszka r.1934 (Don), Hieronim r.1936 zm.1939, Genowefa r.1941 (Kowalczyk), Bronisława r.1943 (Baszewska) urodzona w Hucie Starej po ucieczce rodziców z Zastawia. |
| 3. |
BARAŃSKI |
Antoni, żona (IN), 4 dzieci (IN). |
| 4. |
ROGULA |
Stanisław, żona (IN), 4 dzieci (IN). |
| 5. |
WIŚNIEWSKA |
(IN) - wdowa z 5 dzieci (IN). |
| 6. |
ROSIAK |
Józefa - wdowa z 4 dzieci (IN). |
| 7. |
MIELCZAREK |
Karol, żona (IN), dzieci: córka i 7 synów w tym Władysław
z żoną Janiną z d. Kowalska i dziećmi: Alfons, Władysława, Waleria,
Mieczysław (zamordowany przez Ukraińców), Eugenia, Zbigniew. |
| 8. |
MAŁECKI |
Adam, żona (IN), 4 dzieci (IN). |
| 9. |
STĘPNIAK |
Władysław, żona, 3 dzieci (IN). |
| 10. |
TOMCZYK |
Erazm, żona Janina, 4 dzieci (IN). |
| 11. |
MAŁECKI |
Jan, żona Janina, 3 dzieci (IN). |
| 12. |
ZIMNY |
Kazimierz, żona (IN), 3 dzieci (IN). |
| 13. |
TOMCZYK |
(IN) syn Erazma, żona (IN), 5 dzieci (IN). |
| 14. |
WIŚNIEWSKI |
Stanisław, żona Janina, 2 dzieci (IN). |
| 15. |
STANISZEWSKI |
Franciszek, żona Antonina, 3 dzieci. |
| 16. |
STANISZEWSKI |
Antoni, żona Józefa, 2 dzieci (IN). |
| 17. |
STANISZEWSKI |
Władysław, żona Elżbieta, 1 dziecko (IN). |
| 18. |
STANISZEWSKI |
Michał, żona Rozalia, 3 dzieci (IN). |
| 19. |
KOTWICA |
Wincenty, żona Marianna, 5 dzieci (IN). |
| 20. |
FELISZEK |
Jan, I żona Józefa z d. Klimaszewska
-zmarła w Zastawie, II żona Maria z domu Cieślak -jej
matka z d. Pawlak, dzieci: Maria (zmarła na Wołyniu,
mąż IN. Żytecki, dzieci: Mieczysław -po wojnie w Dzierżoniowie
i Alfred), Bogusław,
Ignacy, Teodozja, Roman, Stefan. |
| 21. |
GRENZA |
Wincenty, żona Ludwika, 2 dzieci (IN). |
| 22. |
BIENIADA |
Stanisława - wdowa z 3 dzieci (IN). |
| 23. |
BORKOWSKA |
Józefa - wdowa z 3 dzieci (IN). |
| 24. |
CZYŻEWSKI |
Walenty, żona Marianna, 2 dzieci (IN). |
| 25. |
DANOWSKI |
(Don Danowski) Ignacy, żona Bronisława, dzieci: Teofil
( poz. 26), Kazimierz, Mieczysław |
| 26. |
DANOWSKI |
(Don Danowski) Teofil s. Ignacego i Bronisławy, żona Weronika
z d. Maligranda z Janówki, dzieci: Wanda, Mirosław i Jerzy |
| 27. |
KSIĘŻOPOLSKI |
Jan, żona Marianna, 4 dzieci (IN). |
| 28. |
KRAJEWSKI |
Marcin, żona Anna, 7 dzieci (syn Bolesław zginął w
napadzie Ukraińców 29 czerwca 1943 r.). |
| 29. |
STANISZEWSKI |
Józef, żona Anna, 5 dzieci (IN). |
| 30. |
DANOWSKI |
(Don Danowski) Mieczysław s. Ignacego i Bronisławy, żona Pelagia, 4 dzieci (IN). |
| 31. |
|
szkoła - w budynku tym mieszkała rodzina nauczycieli. |
| 32. |
DĄBROWSKI |
Józef, żona Antonina, 7 dzieci (IN). |
| 33. |
KSIĘŻOPOLSKI |
Stanisław, żona Zofia, 4 dzieci (IN). |
| 34. |
KOWALSKI |
Walenty, żona Marianna, 2 dzieci (IN). |
| 35. |
KOWALSKI |
Stanisław, żona Antonina, 4 dzieci (IN). |
| 36. |
RUDNICKI |
Władysław, żona Józefa. |
| 37. |
SZULEWSKI |
Feliks, żona, 4 dzieci. |
| 38. |
PERFIKOWSKI |
(IN), żona, 7 dzieci (IN). |
| 39. |
OLEJNICZAK |
Franciszek s. Kazimierza i Józefy, żona
Franciszka z
d. Kopeć, dzieci: Antonina (Perfikowska), Stanisław,
Kazimierz, Maria (Łukomska), Józefa (Wanat), Władysława
(Zadzińska), Bolesław z żoną Stanisławą (z d. Kowalczyk)
i córką Krystyną. |
| 40. |
SZULEWSKI |
Antoni, żona Stanisława, 3 dzieci (IN). |
| 41. |
BARAŃSKA |
Antonina - wdowa z 2 dzieci (IN). |
| 42. |
SZULEWSKI |
Franciszek, żona, 5 dzieci. |
| 43. |
CINIAK |
Jędrzej, żona (IN), 1 dziecko (wychowanek IN). |
| 44. |
DĄBROWSKI |
(IN)., żona (IN), 1 dziecko (IN). |
| 45. |
PESZYŃSKI |
Wojciech, żona (IN) - oboje zamordowani przez Ukraińców -
zostało 7 dzieci (IN). |
| 46. |
OLEJNICZAK |
Kazimierz, żona Weronika, 5 dzieci (IN). |
|
KOLONIA IV |
| 1. |
WIELEUS |
(IN), żona (IN), 2 dzieci (IN). |
| 2. |
PISKUSZ |
(IN), żona (IN), 5 dzieci (IN). |
| 3. |
BRUSIŁO |
Antoni, żona (IN), 1 dziecko (wychowanek) Władysław. |
| 4. |
SZEFER |
Władysław, żona (IN), 3 dzieci (IN). |
| 5. |
SZEFER |
Jędrzej, żona (IN), dzieci; synowie: Dominik i Józef, córki:
Janina, Helena i Antonina. |
| 6. |
KOŁODZIEJ |
(IN) - wdowiec z 4 dzieci (IN). |
| 7. |
PAKUŁA |
(IN) - wdowa, zamordowana w Janówce 8.11.1943 r., pozostało 2
dzieci (IN). |
| 8. |
ŁYSZCZARZ |
(IN) - wdowa; syn Antoni i córki: Zofia, Marianna i
Franciszka. |
| 9. |
BĄK |
(IN). - wdowiec z 3 dzieci (syn i 2 córki IN). |
| 10. |
PRZYJEMSKI |
(IN), żona (IN); syn Jan, córki: Marianna, Aniela i Antonina. |
| 11. |
MIELCZAREK |
(IN), żona, syn Wacław. |
| 12. |
BESZED |
(IN) - rodzina ukraińska. |
| 13. |
OPARA |
Władysław, żona (IN),; syn Józef, córki: Justyna i Anna. |
| 14. |
GÓRAJEWSKA |
(IN) - wdowa; synowie: Jan i
Franciszek, córki: Franciszka
i Stanisława. |
| 15. |
ROCH |
(IN), żona (IN) - oboje zamordowani w 1943 r. |
| 16. |
GAWEŁ |
(IN), żona (IN); syn Władysław, córki: Zofia i Janina. |
| 17. |
WIŚNIEWSKI |
Józef, żona Józefa z d. Florczyk, 5 dzieci (IN), |
| 18. |
KOLASIŃSKI |
(IN), żona (IN), 4 dzieci (IN). |
| 19. |
SOBOŃ |
Władysław (IN), żona (IN), 5 dzieci (IN) - wszyscy
zamordowani w 1943 r. |
| 20. |
CZYŻEWSKI |
Antoni, żona Marianna, 5 dzieci (IN). |
| 21. |
WAWRZEŁA |
Adam, żona Maria, 3 dzieci (IN). |
| 22. |
FLORCZYK |
Józef, żona (IN), 3 dzieci (IN). |
| 23. |
PODDĘBNIAK |
Michał, żona (IN), 4 dzieci (IN). |
| 24. |
KUCHARCZYK |
Władysław z rodziną (IN). |
| 25. |
KUCHARCZYK |
Jan (zamordowany w 1943 r.) - została żona Marianna i 5
dzieci (IN). |
| 26. |
WAWRZEŁA |
Władysław, żona Antonina, 3 dzieci (IN). |
| 27. |
CZYŻEWSKI |
Władysław, żona Weronika, 3 dzieci (IN). |
| 28. |
JADOWSKI |
Dominik, żona Helena, 4 dzieci (IN). |
| 29. |
JADOWSKI |
Jędrzej, żona Józefa z d. Raziak, 5 dzieci (IN) w tym Franciszek r.1921. |
| 30. |
WAWRZEŁA |
Michał, żona Józefa, 5 dzieci (IN). |
| 31. |
|
budynek rzeźni. |
|
Bez określenia w której kolonii: |
| N1. |
CHABASIŃSKI |
Wojciech, żona Franciszka z d. Sztandara - córka Juliana i
Franciszki, dzieci: Adam, Ewa, Bronisława. |
| N2. |
MIELCZAREK |
Leon, gajowy zamordowany przez ukraińskich bandytów. Dzieci: Wanda,
Leontyna r.1929, Bronek, Mietek, Czesiek, Zygmunt. |
| Proszę
o uzupełnienia i ew. korekty. |
|
|
|
L.p.
|
Imię Nazwisko |
Przekazane informacje w okresie i zakresie: |
E-mail - (a) zamień na @ |
1. |
Józef
Bińkowski |
[marzec 2004] Rodzina Feliszków została deportowana do Polski do miejscowości Chwalibożyce pow. Oława. Mama i ja mieszkamy w Żychlinie pow. Kutno woj. łódzkie. Szukamy kontaktu z osobami mieszkającymi przed 1939 r. w tych okolicach tj.
w gminie Ludwipol.
[luty 2007] Kolonia
III, poz. 20 - uzupełnienia, [październik 2007] Kolonia
III, poz. 20 - uzupełnienia na podst. informacji uzyskanej od mojej mamy
Teodozji |
osopzyc(a)wp.pl
tel.
0242852265 |
2. |
Natalia
Dziczkowska |
[wrzesień 2004] Kol.
III, uzup. w poz. 7 (Mielczarek) |
nataliadz(a)tlen.pl |
3. |
Józef Olejniczak |
[luty 2006] Olejniczak, [kwiecień
2006] Kol. III uzupełniania w poz. 39. |
olejki(a)op.pl |
4. |
Adam Baszewski |
[maj 2007] Kol. III - korekta w poz.
1., uzup. w poz. 2. |
abases(a)op.pl |
5. |
żytecki |
[listopad 2007] Poszukuje pochodzenia nazwiska żydecki pochodzi z Zastawia w pow. Kostopol rodziną jest także Krajewski jeśli coś to pomoże |
zytek.lukasz(a)wp.pl (?) |
6. |
Anna Chojnicka |
[styczeń 2008]
uzup. Kol.II w poz. 11. Poszukuję zdjęć, dokumentów, dot. przodków. |
anka.avon(a)interia.pl |
7. |
Dariusz Wiśniewski |
[kwiecień 2008]
uzup. Kol.IV w poz. 17. Poszukujemy jakichkolwiek informacji o Wiśniewskich.
Za jakąkolwiek pomoc z góry serdecznie dziękuję. |
derekrr(a)tiscali.co.uk |
8. |
Krzysztof Kołwzan |
[czerwiec 2008]
poz. N1 |
kolwzan(a)op.pl |
9. |
córka Leontyny |
[styczeń 2009]
poz. N2 |
tereska1954(a)interia.pl |
10. |
Leszek Rześniowiecki |
[styczeń
2009] uzup. w Kol.IV - poz. 29, [czerwiec
2009] uzup. w Kol.III - poz. 25, 26, 30 |
lrzesniowiecki(a)gmail.com |
Współżycie z okolicznymi Ukraińcami układało się bezkonfliktowo do czasu
okupacji niemieckiej, kiedy to rozszalały nacjonalizm ukraiński po wymordowaniu
Żydów, w 1943 r. zaczął zagrażać życiu Polaków. Początkowo tamtejsza
ludność polska nie wierzyła w takie zagrożenie, jednak po wymordowaniu w maju 1943 r.
wsi Niemilia i po zamordowaniu rodziny Łukomskich w pobliskiej Hłuboczance na
początku czerwca 1943 r., a szczególnie po drugim napadzie na tamtejszych Polaków i ucieczce
ocalałych ludzi do Zastawia, zaczęto organizować samoobronę i przenosić się do
jednej kolonii.
Napad Ukraińców na Zastawie nastąpił nagle w nocy 29 czerwca 1943 r., kiedy to
okrążono wszystkie kolonie i zaczęto wszystko palić i mordować. Wiele osób
zginęło. Ocalała ludność uciekała przede wszystkim do Janówki i
Huty Starej i przetrwała na Zasłuczu do 1945 r., tj. do czasu wyjazdu na Ziemie Zachodnie Polski.
Kolonia Zastawie po napadzie w końcu czerwca 1943 r. została spalona i nie istnieje.
Opracowała Józefa Felińska-Marciniak na podstawie relacji
Bronisława CZYŻEWSKIEGO b. Mieszkańca Zastawia oraz innych osób pamiętających te
okolice. Warszawa 13.10.1999, Publikacja: Cz. Piotrowski ,,Zasłucze ...",
Warszawa 2002
Wersja komputerowa Z. Sinicki, opieka nad
stroną Andrzej Mielcarek.
Data powstania strony: kwiecień 2004 r.,
ostatnia
aktualizacja: czerwiec 2009 r.
podstrona jest częścią www.wolyn.ovh.org
|
