wieś

WILCZE

gmina Silno, powiat Łuck, województwo wołyńskie, parafia Chołoniewicze

Opracowywane w okolicy:
Nierucze, Koźle, Huta Mydzka,  Mielnikowo,

Wieś Wilcze, leżąca w gminie Silno w powiecie łuckim na Wołyniu istniała już na początku XIX wieku i pod nazwą WOŁCZE (Budki Wołcze) figuruje w księgach metrykalnych parafii w Deraznem do 1925 roku, kiedy to utworzono parafię w Chołoniewiczach z kościołem (kaplicą drewnianą) z 1754 r. Stamtąd wywodzili się przede wszystkim Chorążyczewscy, Żołędziewscy i Kopije. Otoczona lasami, z dala od szlaków komunikacyjnych i miast, z nie najlepszą glebą, wieś prowadziła żywot rolniczy, dzieląc w rodzinach ziemię na coraz mniejsze gospodarstwa. W 1943 r. wieś liczyła 63 zagrody i ponad 300 mieszkańców Była tam też czteroklasowa szkoła podstawowa z jednym nauczycielem, którym do końca był Alojzy Krupa, późniejszy komendant samoobrony w Wilczem.
.WYKAZ MIESZKAŃCÓW Kolonii WILCZE. Stan do kwietnia 1943 r.
1. GAJEWSKI Franciszek, żona IN i 2 ich dzieci IN; GAJEWSKI Jan (brat Franciszka) z żoną i 5 dzieci oraz ich matka Honorata - lat 70 (zginęła w czasie napadu na Wilcze - IV 1943 r.).
2. CHORĄŻYCZEWSKI Józef (przezwisko "Z Długiej Niwki"), żona Marianna; synowie: Zygmunt i Jan.
3. CHORĄŻYCZEWSKI Hipolit, żona Aniela z d. Wysocka; córki: Regina, Stefania i Janina.
4. KOPIJ Stanisława (wdowa po Piotrze), drugi mąż Józef KONEFAŁ; dzieci z 1 małżeństwa: córka Romualda i syn Aleksander, z 2 małżeństwa: córka Agnieszka i syn Czesław.
5. BASIKOWSKI Edward, żona Józefa; dzieci IN.
6. BASIKOWSKI Kazimierz, żona IN; 3 dzieci IN.
7. BASIKOWSKI Cyprian (zamordowany przez ukraińskich schutzmanów w 1942 r. w Cumaniu), żona Stanisława; dzieci IN.
8. CHORĄŻYCZEWSKI Walenty, wdowiec; synowie: Franciszek, Emilian, Józef i Władysław (wszyscy czterej zginęli przy rozbrajaniu pocisków art.); pozostali synowie: Antoni, Florian i Zenon.
9. CHORĄŻYCZEWSKI Adam, żona Katarzyna; córka Helena.
10. CHORĄŻYCZEWSKI Jan, żona IN; 3 dzieci IN.
11. CHORĄŻYCZEWSKI I Aleksander, żona Rozalia; 4 dzieci IN.
12. CHORĄŻYCZEWSKI Anastazy - lat 55, II żona Leontyna - lat 50; syn Zygmunt - lat 26 i córka Stanisława - lat 10, wszyscy zamordowani przez Ukraińców w czasie napadu na Wilcze - IV 1943 r. Z rodziny pozostali: córka Genowefa i synowie: Stanisław, Jan i Józef.
13. CYBULSKA Jadwiga, wdowa (1 mąż Brusiło IN); córka Rozalia, syn Franciszek.
14. CHORĄŻYCZEWSKI Adam, żona Walentyna; l dziecko IN.
15. CHORĄŻYCZEWSKI Zygmunt s. Adolfa, żona Genowefa; 4 dzieci IN.
16. CHORĄŻYCZEWSKI Anastazy s. Leona, żona Aniela; 2 dzieci IN.
17. CHORĄŻYCZEWSKI Jan s. Leona, kawaler.
18. CHORĄŻYCZEWSKI Bolesław, żona Paulina - lat 60, zamordowana w Wilczem - IV 1943 r.; 2 dzieci - wychowankowie: Kazimierz i Katarzyna.
19. CHORĄŻYCZEWSKI Józef s. Franciszka (1 żona Genowefa z d. Horoszkiewicz); synowie z 1 małżeństwa: Emilian - lat 21 i Stanisław - lat 19 (aktywni członkowie samoobrony w Wilczem); 2 żona Waleria z d. Jaworska; syn Władysław i córka Stanisława (z 2 małż.).
20. CHORĄŻYCZEWSKI Maciej, żona Helena; córki: Genowefa i Kazimiera; syn Jan.
21. WYSOCKI Lucjan, wdowiec. Jego syn Walenty z żoną Stanisławą, córką Janiną i synami Tadeuszem i Eugeniuszem jako gajowy został wywieziony w 1940 r. na Sybir.
22. WYSOCKI Zygmunt, II żona Antonina; syn Jan i córka Kazimiera.
23. WYSOCKI Jan, żona IN; synowie: Zenon i Leon (zabity przez gestapo).
24. WYSOCKI Józef, żona Narcyza; syn Anastazy z żoną Marianną i córką Ireną oraz synowie: Hipolit -lat 24 i Bronisław - lat 20 (obaj aktywni członkowie samoobrony w Wilczem).
25. ŻOŁĘDZIEWSKA Katarzyna, wdowa (1 mał.- Dionizy Walczyński); z 1 małż. - synowie: Antoni (zginął pod Monte Cassino) i Zygmunt; córka Janina; z 2 małż. - córka Izabela i syn Stanisław.
26. CHORĄŻYCZEWSKI Bronisław - lat 50, żona Weronika z d. Gajewska - lat 45; córki bliźniaczki: Genowefa i Irena - lat 10 (wszyscy zamordowani w Wilczem - IV 1943 r.); pozostali: synowie: Stanisław i Józef oraz córki: Kazimiera i Stanisława.
27. CHORĄŻYCZEWSKI Felicjan, żona Marianna z d. Chorążyczewska (1 mąż Żołędziewski); synowie po 1 mężu: Marceli, Tadeusz i Edward Żołędziewscy oraz z drugiego małżeństwa: Bronisław i Jan.
28. CHORĄŻYCZEWSKI Longin, żona Filipina z d. Kopij; 3 synów IN.
29. CHORĄŻYCZEWSKI Hipolit, żona Elżbieta (1 mał Stanisław Walczyński); 4 dzieci IN, z 1 małż., oraz 2 dzieci IN, z 2 małż.
30. CHORĄŻYCZEWSKI Narcyz, żona Narcyza z d. Maszkowska; synowie: Piotr i Jan; córka Kazimiera.
31. KOPIJ Bronisław, żona Rozalia z domu Bober - córka Józefa i Adeli; siostra Franciszka (poz. 49), Jana (poz. 54) i Józefa (poz. 52); dzieci: Bernard, Zygmunt, Aniela, Zenon, Józef, Władysława.
32. KOPIJ Leon, żona Józefa z d. Bober; dzieci IN.
33. KOPIJ Stanisław, żona Stanisława; 3 dzieci IN.
34. KOPIJ Józef, wdowiec; synowie: Zygmunt i Antoni (zamordowany w Wilczem - IV 1943 r.); dzieci: Kazimiera, Zygmunt, Antoni, Genowefa ur. 1927, Janka (?). Józef był bratem Felicjana (poz.35), Stanisława, Bronisława.
35. KOPIJ Felicjan (inwalida z wojny ros.-jap.) - syn Adama i Katarzyny z Kołodyńskich, żona Narcyza z domu Kobylanska; syn Zenon z żoną Stanisławą z d. Bober; i dziećmi: Mieczysławem (ur. 1939) i Ireną (Szypula). Rodzeństwo Zenona: Walentyna r.1904 (Chorążyczewska), Bronisław r.1907, Maria r.1911 (Wysocka), Janina r.1916 (Kamińska); Franciszka r.1920 (Żołędziewska/Mazur), Helena r.1925 (Sieczkowska), Jan r.1928.
36. KOPIJ Paweł, żona Antonina; 3 dzieci IN.
37. CHORĄŻYCZEWSKI Zygmunt s. Gracjana, żona Rozalia z d. Burzyńska; córka Aniela i syn Jan.
38. CHORĄŻYCZEWSKI Felicjan s. Feliksa - lat 30, żona Jadwiga - lat 28, oboje zamordowani w Wilczem w czasie ukr. napadu - IV 1943 r..
39. ŻOŁĘDZIEWSKA Wincentyna, wdowa; 3 dzieci IN.
40. ŻOŁĘDZIEWSKI Bronisław, żona Maria; syn IN.
41. ŻOŁĘDZIEWSKI Jan s. Franciszka, żona Janina; 2 dzieci IN.
42. ŻOŁĘDZIEWSKA Petronela, wdowa: synowie: Stanisław i Piotr oraz córka Stanisława.
43. ŻOŁĘDZIEWSKI Andrzej, żona Antonina (zabita w Osowie przez policję ukr. w 1942 r.), córki: Walentyna i Janina; syn Jan (aktywny członek samoobrony w Wilczem).
44. ŻOŁĘDZIEWSKI Jan, żona Aniela; synowie: Ryszard i Krzysztof.
45. ŻOŁĘDZIEWSKI Aleksander, żona Aniela; synowie: Florian i Ludwik.
46. BOBER Józef, żona Kamila, syn Kazimierz z żoną Genowefą z Chorążyczewskich. Józef zamordowany razem z matką Honoratą - IV 1943 r.
47. BOBER Józef /sołtys/, żona Anastazja; synowie: Jan, Wincenty i Antoni.
48. BOBER Ludwik - lat 45, wdowiec (bestialsko zamordowany w Wilczem - IV 1943 r.); synowie: Eryk i Antoni oraz córka Anna.
49. BOBER Franciszek, żona IN; syn Władysław.
50. WYSOCKI Paweł, żona IN.
51. ŻOŁĘDZIEWSKI Paweł, żona Weronika; córki: Helena i Stanisława; syn Roman.
52. BOBER Józef (przezw. "Furgoł") ur. 1896 -syn Józefa (zm. 1896) i Adeli, brat Franciszka (poz. 49), Felicjana, Rozalii, Jana (poz. 54) i Józefy. I-sza żona Elżbieta, zmarła bezpotomnie; II-ga żona Genowefa, córka Józefa i Marianny z d. Sulikowskiej (z Huty Mydzkiej), dzieci: Zygmunt ur.1940, Bernard ur. 1941.
53. ŻOŁĘDZIEWSKI Józef, żona Michalina z d. Chorążyczewska; synowie: Emilian - lat 24, Stanisław lat 21 (obaj aktywni członkowie samoobrony w Wilczem) i syn Zygmunt; córki: Franciszka i Janina
54. BOBER Jan, I-sza żona Paulina z domu Bielawska, dzieci: Stanisława ur. 20.11.1920 (zm. 5.12.1994, wyszła za Zenona Kopija - syna Felicjana), Stanisław ur. 12.06.1922 (zm. 29.11.1995), Mirosława ur. 8.05.1927 (zm. 1.02.1992). Dzieci z II małż.: Maria (po mężu Jasiak) i Jadwiga (obie żyją obecnie w Sadach Górnych k. Wałbrzycha)
55. ŻOŁĘDZIEWSKI Antoni, żona Regina z d. Chorążyczewska.
56. ŻOŁĘDZIEWSKA Domicela z d. Burzyńska, wdowa: córka Danuta, synowie: Antoni, Emilian, Anastazy, Stanisław i Aleksander.
57. BOBER Edmund (kowal), żona IN; brat Józef; 3 dzieci IN.
58. BURZYŃSKI Adam, żona Katarzyna; synowie: Albin i Stanisław oraz córka IN.
59. KOPIJ Kazimierz r.1878 - syn Pawła i Tekli z Dębowieckich, żona Emila r.1883 - córka Mikołaja Sawickiego i Rozalii z Janickich. Dzieci: Albina r.1912 (Chorążyczewska); Franciszka r.1920 (Gabler); Edward r.1925 (żołnierz, zginął w czasie wojny).
60. CICHOCKI Hipolit, żona Aniela z d. Chorążyczewska, syn Mieczysław.
61. BURZYŃSKI Zygmunt, żona IN; 2 dzieci IN.
62. KOPIJ Józef, żona IN; córki: Marianna i Aniela; syn Paweł.
63. KRUPA Alojzy - lat 44 (nauczyciel, komendant samoobrony w Wilczem, pseudonim "Kajak"), żona Genowefa - lat 31; 2 dzieci IN. W budynku tym mieściła się czteroklasowa szkoła podstawowa.

Osoby zainteresowane miejscowością / udostępniające informacje:

FORMULARZ zgłoszenia rodziny i uzupełnienia danych

L.p.

 Imię Nazwisko Przekazane informacje w okresie i zakresie: E-mail - (a) zamień na @

1.

 Joanna Schwidernoch z.d. Kopij [grudzień 2006] poz. 35 - uzupełnienia, [styczeń 2007] poz. 54 - uzupełnienia, [marzec 2007] poz. 34 i 35 - uzupełnienia jokaolka(a)arcor.de

2.

 Irena Seniów [grudzień 2006] poz. 26 - korekta i dodanie imienia Stanisława,  Julita34(a)gmail.com

3.

 Danuta Bober [marzec 2007] uzupełnienia w poz. 31, 52, 54.    wrocdan(a)poczta.fm

4.

 Elżbieta Czulewicz [grudzień 2007] uzupełnienia w poz. 35 i 59. elczuel(a)o2.pl

W wyniku eksterminacji ludności polskiej dokonywanej przez nacjonalistów ukraińskich, do których dołączyły wszystkie leżące wokół wsie ukraińskie, od 1943 r. powstało zagrożenie dla biologicznego bytu osiedli polskich wraz z ich mieszkańcami. Dzięki zorganizowanej samoobronie pod dowództwem ww. Alojzego Krupy i zgromadzeniu kilkudziesięciu sztuk różnorodnej broni, a przede wszystkim zdeterminowanej postawie wielu młodych mieszkańców - Wilcze stało się groźnym dla Ukraińców punktem oporu i miejscem schronienia dla wielu polskich rodzin z zagrożonych okolicznych osiedli. W wyniku osaczenia i okrężnego ataku napastników z okolicznych wsi ukraińskich (Lipno, Chołoniewicze, Harajmówka, Majdan Lipeński, Mydzk, Stydyń i in.) - w końcu kwietnia 1943 roku na Wilcze, mimo aktywnej i rozpaczliwej samoobrony, zgromadzona tam ludność (ponad 500 osób) zmuszona została do opuszczenia rodzinnych stron i zagród Pod osłoną przybyłych posiłków z Huty Stepańskiej, Siedliska i Omelanki udało się wyprowadzić stamtąd, z płonących już osiedli, większość zgromadzonych tam ludzi do rejonu samoobrony Huty Stepańskiej i Wyrki. Najbardziej aktywni członkowie samoobrony z Wilczego z Alojzym Krupą włączyli się do walki o przetrwanie zgromadzonych tam Polaków do 18 lipca 1943 r. kiedy to po kilkudniowych bojach na śmierć i życie z przeważającymi siłami ukraińskich band napastniczych, skupiona ludność w rejonie Huty Stepańskiej poniosła znaczne straty i wycofała się do toru kolejowego Kowel - Samy.
Ocaleni Polacy z Wilczego i okolicy zostali, podobnie jak pozostali uciekinierzy z tego rejonu, wywiezieni na przymusowe roboty do Niemiec, a po wojnie rozproszyli się po świecie. Większość z nich zamieszkała na Dolnym Śląsku.

Wykaz mieszkańców oraz opis ich losów opracował Emilian CHORĄŻYCZEWSKI , były mieszkaniec i uczestnik samoobrony wsi Wilcze, obecnie zamieszkały w Wołowie. Opracowanie redakcyjno-techniczne Czesław PIOTROWSKI, Warszawa, kwiecień 1997 r.
( IN - imię nieznane)

Wersja komputerowa Tadeusz Brożbar.www.kresy-wschodnie.prv.pl , opieka nad stroną Andrzej Mielcarek.

WYKAZ OFIAR ZE WSI WILCZE
W czasie walk o przetrwanie na swej ojcowiźnie w miesiącach marzec - lipiec 1943 roku z rąk Ukraińców zginęli:
1 BOBER Józef-lat 60
2 BOBER Ludwik - lat 45
3 BOBER Honorata - lat 75
4 CHORĄŻYCZEWSKA Paulma - lat 60
5 CHORĄŻYCZEWSKI Anastazy - lat 55
6 CHORĄŻYCZEWSKI Leontyna - lat 50 /żona Anastazego
7 CHORĄŻYCZEWSKI Zygmunt - lat 26
9 CHORĄŻYCZEWSKI Bronisław - lat 50
10 CHORĄŻYCZEWSKA Weronika - lat 45
11-12 CHORĄŻYCZEWSKIE Stanisława i Irena - po lat 10 (bliźniaczki, córki Bronisława).
13 CHORĄŻYCZEWSKI Felicjan - lat 30
14 CHORĄŻYCZEWSKA Jadwiga - lat 28 (żona Felicjana)
15 CHORĄŻYCZEWSKI Franciszek - lat 28
16 CHORĄŻYCZEWSKI Zenon - lat 26
17 CHORĄŻYCZEWSKI Emilian - lat 18
18 CHORĄŻYCZEWSKI Józef - lat 16
19 CHORĄŻYCZEWSKI Władysław - lat 12
20 GAJEWSKA Honorata - lat 70
21 KOPIJ Antoni - lat 20
22 KOPIJ Edward-lat 18
23 KOPIJ Piotr-lat 12
24 ŻOŁĘDZIEWSKA Walentyna - lat 50

Data powstania strony:  marzec 2004 r., ostatnia aktualizacja: grudzień 2007 r.

podstrona jest częściąwww.wolyn.ovh.org

Strony o Wołyniu przystosowane do rozdzielczości ekranu 1024 x 768