kolonia

USICKIE BUDKI

gromada Usicze, gmina Torczyn, powiat Łuck, województwo wołyńskie, parafia Torczyn

Opracowywane w okolicy:
Zamogile, Usicze, Puhaczówka, Gródek, Aleksandrówka, Wsiewołodówka, Antonówka Szepelska,

A B C D E-F G H I J K L-Ł M N O P R S-Ś T U W Z-Ż

niepełna LISTA MIESZKAŃCÓW wg stanu na około 1939 r. (uporządkowana alfabetycznie w styczniu 2008 r.)

Wspomnienia Ryszarda Bujalskiego
Przed 1939r odwiedzałem Budki Usickie wraz z rodzicami, a bardzo często odwiedzałem Usickie Budki w latach 1940 –1944, zatrzymywałem się u dziadka Tadeusza Bujalskiego i rodziny Pawła Garczyńskigo. Tu w 1943r. zdobywałem niezbędną dla mojej rodziny (mieszkającej w Łucku) żywność. Budki Usickie, to ostatnie miejsce zamieszkania Cyryla Bujalskiego z rodziną. Mieszkali tu również Garczyńscy, Kosteccy, Łaskarzewscy, Korzeniowscy, Myślińscy, Konopkowie, Sawiccy, Tyszeccy i inni.  

W Usickich Budkach była zorganizowana samoobrona. Kilkunastu przeszkolonych w "Strzelcu" i w wojsku mężczyzn broniło tej kolonii przez długie dni i noce. Byli wśród obrońców Jan i Władysław Łaskarzewski - działał później w AK, będąc jednym z przedstawicieli Rządy Londyńskiego na Kraj. W niedalekim Ludwisinie wśród członów samoobrony był także Roman Siudah - żołnierz września 1939r., działacz ZWZ ps. "Sokół", po wojnie represjonowany przez system stalinowski. 
W lipcu 1943r. ukraińscy nacjonaliści dokonali szeregu dalszych mordów – i tak w Budkach Usickich zamordowali Antoniego Garczyńskiego i p. Nowakowskiego; w okolicach Torczyna zamordowali jadącego wozem Albina Dąbrowskiego z Aleksandrówki; kilkanaście osób narodowości polskiej zamieszkałych w kolonii Jamki wśród nich Wincenty Rudnicki (w zamkniętej dłoni trzymał swój złoty zegarek). 
Pomoc udzielona przez samoobronę z Antonówki ocaliła ludność zamieszkałą na B. U. przed rzezią. Akcją dowodził osobiście Komendant Obwodu por. Wójcik „Zgrzyt", który po odparciu napadu zaatakował w odwecie ukraińskie wsie Berezie, Litwę i Biało stok.
W uzupełnieniu moich wspomnień, red. "Wołyń Bliżej" podaje: "W lipcu 1943r. wobec zagrożenia napadem banderowców, idąca z mężem przez Budki Usickie Ukrainka Olga Krewska bardzo płakała. W tym czasie w sadzie zrywała wiśnie Klementyna Łaskarzewska. Ona wróciła jednak i płacząc zawołała: uciekajcie sąsiedzi - tam w lesie są partyzanci. Wiadomość natychmiast obiegła całą wieś i w 3 godz. wszyscy Polacy uciekli do Łucka. Dzięki tej dobrej ukraińskiej kobiecie uratowało się wiele osób, m.in. Łaskarzewscy, którzy po wojnie osiedlili się na Dolnym Śląsku oraz na Pomorzu.
Dziś we wsi jest kołchoz, gdzie mieszkają jedynie starzy ludzie - Ukraińcy z Polski, którzy po wojnie przyjechali tam z ziem południowo - wschodniej Polski. Gdy zapytamy ich skąd pochodzą? Odpowiadają „my zza Buha". Kilka lat temu mieszkała w Usickich Budkach dawna sąsiadka Polaków, Ukrainka p. Tokarska, która już nie żyje. Pamiętała nazwiska wszystkich dawnych sąsiadów i bardzo miło wspominała „predwojenne" czasy. Wypytywała o ich losy. Ona właśnie oświadczyła, że po wojnie rozebrano polskie domostwa, a we wsi zorganizowano kołchoz. Sama wiele wycierpiała, gdyż jej mąż wrócił z wojny kaleką. Jej syn jest dziś inżynierem i mieszka w Łucku. Chociaż z Usickich Budek niewiele pozostało, ale zachował się falisty krajobraz oraz krzyż katolicki na środku wsi - bardzo dziś niziutki, na którym zawieszony jest ręcznik. Tutaj księża prawosławni święcą potrawy na Paschę. W Usickich Budkach jak dawniej szumią obecnie dorodne łany zbóż, słychać śpiew ptaków i powiew wiatru niosącego pieśń wołyńskiej ziemi. A dawni mieszkańcy trzymają w domach relikwie grudki dorodnego czarnoziemu, wspominając z czułością swoje rodzinne strony i pamiętają o modlitwach o swej dobrej sąsiadce Oldze Krewkiej."
Przejeżdżając przez BUDKI USICKIE w dniu 04.07.2006r. stwierdziłem, ze jest to umierająca osada. Tu żyli dawniej moi przodkowie, a teraz zatrzymało się życie. Przy drodze i zabudowaniach zobaczyliśmy bardzo dużo chwastów. Przejeżdżając utartą polną drogą nie spotkaliśmy żywej osoby i nie mogłem odnaleźć miejsca, gdzie kształtowały się dawne pokolenia Bujalskich. Przy tej okazji jedynie przybliżyłem i utrwaliłem sobie bliżej teren najbliższych okolic, pofalowany wzniesieniami, górkami i dolinami.