kolonia

TARAŻ

gm. Kołki, powiat Łuck, województwo wołyńskie, parafia Kołki

Opracowywane w okolicy:
Lisiszcze, Rudnia, Hołodnica, Marjanówka,

Kolonia Taraż powstała w okresie osadnictwa na Wołyniu po 1864 r. w wyniku kasacji, parcelacji i uwłaszczenia przez carat tamtejszych polskich majątków ziemskich. Dobra na których leżała kolonia Taraż od XIX wieku należały do rodziny Kożuchowskich, a wcześniej do Sanguszków, Radziwiłłów i Leszczyńskich. W miejscu tym do 1861 r. istniał pańszczyźniany folwark "Tarasz" Po parcelacji powstało w tym rejonie wiele osad - kolonii polskich, niemieckich i czeskich Osadnicy w Tarażu pochodzili z różnych stron Polski. Najwięcej rodzin pochodziło z zubożałych zaścianków szlacheckich z okolic Łucka, Ołyki, gminy Poddębce, a także z Podlasia. W miejscu zabudowań folwarcznych Tarasza osiedliły się po sąsiedzku rodzina Wolaków i Domalewskich, zajmując po parę włók ziemi. W okolicy panował tam jednak żywioł ukraiński, rozmieszczony w dużych okolicznych po pańszczyźnianych wioskach,  jak np. leżące w pobliżu Taraża Ostrowy, Rudniki, Czernyż, Omelno, Starosiele, Raźnicze, a także pobliskie miasteczko Kołki, w którym ok. 70 % mieszkańców stanowili ukraińscy wyrobnicy pańszczyźniani ze znaczną ilością Żydów, trudniących się w Kołkach handlem i rzemiosłem.
W czasie I wojny światowej kol. Taraż uległa poważnemu zniszczeniu, gdyż leżała w strefie przy frontowej, a walki toczyły się dłuższy czas nad pobliską rzeką Styr. Stąd też w Tarażu stacjonowały przemiennie wojska rosyjskie, austriackie, węgierskie oraz legiony Piłsudskiego. Odbudowa i rozbudowa kolonii, a także jej rozwój gospodarczy i kulturalny, nastąpiły po 1920 roku. Mieszkańcy Taraża zajmowali się przeważnie rolnictwem i było to osiedle raczej zamożne, chociaż przez rodzinne podziały ziemi przed wojną było sporo gospodarstw drobnych, a ich właściciele szukali sobie zatrudnienia w pobliskich lasach, należących do Radziwiłów lub w tartaku.
Taraż należał do kolonii średniej wielkości. W 1943 r. znajdowało się tam ok. 70 zagród, a do 1939 r. było tam sołectwo - gromada, w skład którego wchodziły małe kolonie, jak Kresówka, Budyszcze, Żeleźnica. Dąbrowa i Majdan, Wraz z sąsiednią kolonią Hołodnicą, Taraż był ośrodkiem polskości w kołkowskim rejonie. Istniał tam dobrze działający Związek Strzelecki, Związek Młodzieży Katolickiej Żeńskiej i Męskiej, Kółko Rolnicze, Kółko teatralne i chór oraz orkiestra, którą dyrygował były kapelmistrz 24 pp. Mieściła się tam też 4-klasowa szkoła podstawowa.

WYKAZ MIESZKAŃCÓW kolonii TARAŻ, stan do kwietna 1943 r.

1.

 KRUPIŃSKI   Ludwik - lat 65, syn Bronisław - lat 33, córka Dioniza - lat 27;

2.

 KRUPIŃSKI   Wincenty - lat -53 (były wójt gminy Kołki), żona Izabela z d. Popławska - lat 49 (z Huty Stepańskiej); syn Czesław - lat 21 (zamordowany w Taraźu 11 IV 1943), córka Czesława - lat 20, syn Jan - lat 17;

2A.

 KRUPIŃSKI   Leon - lat 40, żona I.N. z d. Borecka - lat 40; córki: Irena - lat 10 i Krystyna - lat 3;

3.

 ŻOŁĘDZIEWSKI   Felicjan - lat 43, żona Helena z d. Krupińska - lat 32; córki: Zdzisława - lat 5 i Jadwiga lat 2;

4.

 ROSIŃSKI   Stanisław z rodziną, 5 osób;

4A

 ROSIŃSKI   Ignacy z rodziną, 4 osoby;

5.

 ROSIŃSKI   Władysław z rodziną, 5 osób;

6.

 KOWNACKI   Jan - lat 39 (zginął w czasie napadu na Taraż 11 IV 1943), pozostała żona z 3 dzieci;

7.

 KOWNACKI   Franciszek z rodziną, 6 osób;

8.

 KOWNACKI   Antoni z rodziną, 5 osób;

9.

 ŻOŁĘDZIEWSKI   Ludwik z rodziną, 2 osoby;

9A.

 KARPICKI   Jan z rodziną, 5 osób;

10.

 ADAMOWICZ   Mikołaj z rodziną, 6 osób;

11.

 KOWNACKI   Franciszek z rodziną, 3 osoby;

12.

 ZAKRZEWSKI   Edward z rodziną, 6 osób;

13.

 BORECKI   Władysław z rodziną, 6 osób;

13A.

 BORECKI   Jan z rodziną, 4 osoby;

14.

 ZALEWSKI   Jan z rodziną, 4 osoby;

15.

 SULIKOWSKI   Kazimierz z rodziną, 5 osób;

16.

 KOŚCIŃSKI   I.N. z rodziną, 4 osoby;

17.

 ŻOŁĘDZIEWSKI   Antoni - lat 52 zginął z rąk Ukraińców w Tarażu 11 IV 1943 wraz z synami: Franciszkiem - lat 13, Pawłem - lat 11 ; pozostała żona I.N.;

18.

 MICHNIEWICZ   Sylwester - lat 48, zginął w Tarażu11 IV 1943, pozostała żona I.N. z 3 dzieci;

19.

 ZALEWSKI   Władysław z żoną;

20.

 KOWNACKI   Dominik - lat 37, zginął 11 IV 1943 w Tarażu, została żona z l dzieckiem;

21.

 ADAMOWICZ   Franciszek z rodziną, 5 osób;

22.

 ADAMOWICZ   Piotr - lat 49, zginął razem z synem Bolesławem- lat 22 w Tarażu w czasie ukr. napadu 11 IV 1943, pozostała żona I.N. z 3 dzieci;

22A.

 ADAMOWICZ   Bolesław z rodziną, 3 osoby;

23.

 NIKLEWICZ   i I.N., wdowa z 2 dzieci;

24.

 ZAKRZEWSKI   Kazimierz z rodziną, 5 osób;

25.

 ŻOŁĘDZIEWSKI   Łucjan z rodziną, 5 osób;

26.

 ZAKRZEWSKI   Florian - lat 60, synowa Rozalia - lat 40 i wnuk Zbigniew - lat 11, wszyscy zginęli w Tarażu 11 IV 1943 w czasie napadu Ukraińców;

27.

 SAWICKA   Michalina, wdowa z 4 dzieci;

28.

 WACHOWSKI   Franciszek z rodziną, 6 osób;

28A.

 WACHOWSKI   Władysław z rodziną, 5 osób;

29.

 ZALEWSKI   Baltazar, l osoba;

29A.

 ZALEWSKI   Ryszard z rodziną, 3 osoby;

30.

 ZALEWSKI   Mikołaj z rodziną, 5 osób;

31.

 ZALEWSKI   Wojciech, żona i córka;

32.

 ZALEWSKI   Stanisław z rodziną, 3 osoby;

32A.

 ZALEWSKI   Mieczysław z żoną;

33.

 ŻOŁĘDZIEWSKI   Zenon z rodziną, 5 osób;

34.

 ŻOŁĘDZIEWSKI   Hipolit - lat 69 (zginął w Tarażu 11 IV 1943 w czasie ukrainskiego. napadu), pozostała żona z 4 dorosłych dzieci;

35.

 ADAMSKI   Marcin z rodziną, 6 osób;

36.

 ZAKRZEWSKI   Władysław z rodziną, 6 osób;

37.

 PASZKOWSKI   Mikołaj z rodziną, 8 osób; Zostali wywiezieni do Wołogockiej Obłasti w lutym 1940 roku na ich miejscu zamieszkał żyd (NN), ale rzadko w tym domu przebywał.

38.

 CHORĄŻYCZEWSKA   Domicela, wdowa z dziećmi, 4 osoby;

38A.

 CHORAŻYCZEWSKI   Adam z rodziną, 3 osoby;

39.

 SZUMSKI   Antoni z rodziną, 5 osób;

40.

 BARWIŃSKI   Bronisław z rodziną, 5 osób;

40A.

 BARWIŃSKI   i I.N. z rodziną, 4 osoby;

41.

 DRZEWIECKI .i I.N. z rodziną, 5 osób;

41A.

 DRZEWIECKI . i I.N. z rodziną, 2 osoby;

42.

 DOMALEWSKI   Antoni z rodziną, 2 osoby;

43.

 BORECKI   Stanisław z rodziną;

44.

 KRUPIŃSKI   Jan -lat 49 (zginął 11 IV 1943 w Taraźu), pozostała żona I.N. z 4 dzieci;

45.

 DOMALEWSKI   Adam lat 46 (zginął w Taraźu w czasie ukr. napadu 11 IV 1943)-  syn Stanisława i Gertrudy, pozostała żona I.N oraz 5 dzieci; Brat Adama - Józef w Ryświance

46.

 DOMALEWSKI   Stanisław z rodziną, 5 osób;

47.

 RUSIŃSKI   Mikołaj z rodziną, 6 osób;

48.

 ZALEWSKI   Hieronim z rodziną, 4 osoby;

49.

 ZALEWSKI   Franciszek z rodziną, 5 osób;

50.

 ZALEWSKI   Bolesław z rodziną, 3 osoby;

51.

 DOMALEWSKI   Władysław z rodziną, 5 osób;

52.

 DOMALEWSKI   Jerzy z rodziną, 7 osób; (syn Bolesław - lat 21 zginął w Tarażu 11 IV 1943);

53.

 DOMALEWSKI   Mikołaj z rodziną, 5 osób;

54.

 KRUPIŃSKI   Cyprian z rodziną, 4 osoby;

55.

 WOLAK   Mieczysław (1896-1957), żona Józefa z d. Krupińska (1898-1979); synowie: Tadeusz  lat 21 (małoletni uczestnik kampanii wrześniowej 1939; I-VII 1944 żołnierz 27 Woł. DP AK; oficer WP); Roman - lat 19 (od 1944 oficer WP); Henryk (1927-1955). Od wiosny 1943 do lata 1945 rodzina przebywała w Przebrażu, a po wojnie zamieszkała pod Warszawą;

56.

 WOLAK   Kazimierz - gajowy, stryj Mieczysława osiadły na roli, z rodziną, 5 osób;

57.

 SULIKOWSKI   Zenon z rodziną, 3 osoby;

58.

 SULIKOWSKI   Baltazar z rodziną, 4 osoby;

59.

 BORECKI   Piotr z rodziną, 7 osób;

60.

 ADAMOWICZ   Mieczysław z rodziną. 5 osób

61.

 ZALEWSKI   Cyprian z rodziną, 4 osoby;

62.

 MALINOWSKI   I.N. z rodziną,

63.

 JABŁOŃSKI   I.N. z rodziną;

64.

 GALA   Franciszek z rodziną.
Osoby zainteresowane miejscowością / udostępniające informacje:

FORMULARZ zgłoszenia rodziny i uzupełnienia danych
L.p. Imię Nazwisko Przekazane informacje w okresie i zakresie: E-mail - (a) zamień na @

 1.

 Tadeusz Brożbar [wrzesień 2004]  skan strony www.kresy-wschodnie.prv.pl

Zgodnie z obłędną eksterminacyjną polityką nacjonalistów ukraińskich w stosunku do ludności polskiej na Wołyniu 11 IV 1943 r. został zorganizowany napad ukraińskich band na kol. Taraż, w wyniku którego 21 mieszkańców kolonii zginęło, a pozostali opuścili swoje płonące zagrody i ratując życie, uciekli najpierw do Kołek, gdzie stacjonował niewielki garnizon niemiecki, a potem w sposób zorganizowany, pod eskortą samoobrony, przedostali się do Przebraża, gdzie przetrwali w większości do 1945 r. tj. do czasu ewakuacji na Ziemie Zachodnie Polski. Kolonia Taraż została spalona już wiosną 1943 r, a obecnie jest zrównana z ziemią i nie ma po niej żadnego śladu; rozciągają się tam pola uprawne.

Wykaz mieszkańców, plan i opis koi. Taraż sporządził Tadeusz WOLAK, b. mieszkaniec tej kolonii (poz. 55). Opracowanie redakcyjno-techniczne - Czesław PIOTROWSKI. Warszawa, grudzień 1999 r.

( IN - imię nieznane)

Wersja komputerowa Tadeusz Brożbar.www.kresy-wschodnie.prv.pl, opieka nad stroną Andrzej Mielcarek.

Utworzenie strony: wrzesień 2004,  ostatnia aktualizacja: marzec 2008 r.

podstrona jest częściąwww.wolyn.ovh.org

strony o Wołyniu przystosowane do rozdzielczości ekranu 1024 x 768