kolonia

TARAŻ

gmina Kołki, powiat Łuck, województwo wołyńskie
parafia Kołki

Opracowywane w okolicy:
Lisiszcze, Rudnia, Hołodnica, Marjanówka, Dąbrowa, Rudniki, Stawyhoroż,

A B C D E-F G H I J K L-Ł M N O P R S-Ś T U W Z-Ż

Kolonia Taraż powstała w okresie osadnictwa na Wołyniu po 1864 r. w wyniku kasacji, parcelacji i uwłaszczenia przez carat tamtejszych polskich majątków ziemskich. Dobra na których leżała kolonia Taraż od XIX wieku należały do rodziny Kożuchowskich, a wcześniej do Sanguszków, Radziwiłłów i Leszczyńskich. W miejscu tym do 1861 r. istniał pańszczyźniany folwark "Tarasz" Po parcelacji powstało w tym rejonie wiele osad - kolonii polskich, niemieckich i czeskich Osadnicy w Tarażu pochodzili z różnych stron Polski. Najwięcej rodzin pochodziło z zubożałych zaścianków szlacheckich z okolic Łucka, Ołyki, gminy Poddębce, a także z Podlasia. W miejscu zabudowań folwarcznych Tarasza osiedliły się po sąsiedzku rodzina Wolaków i Domalewskich, zajmując po parę włók ziemi. W okolicy panował tam jednak żywioł ukraiński, rozmieszczony w dużych okolicznych po pańszczyźnianych wioskach,  jak np. leżące w pobliżu Taraża Ostrowy, Rudniki, Czernyż, Omelno, Starosiele, Raźnicze, a także pobliskie miasteczko Kołki, w którym ok. 70 % mieszkańców stanowili ukraińscy wyrobnicy pańszczyźniani ze znaczną ilością Żydów, trudniących się w Kołkach handlem i rzemiosłem.
W czasie I wojny światowej kol. Taraż uległa poważnemu zniszczeniu, gdyż leżała w strefie przy frontowej, a walki toczyły się dłuższy czas nad pobliską rzeką Styr. Stąd też w Tarażu stacjonowały przemiennie wojska rosyjskie, austriackie, węgierskie oraz legiony Piłsudskiego. Odbudowa i rozbudowa kolonii, a także jej rozwój gospodarczy i kulturalny, nastąpiły po 1920 roku. Mieszkańcy Taraża zajmowali się przeważnie rolnictwem i było to osiedle raczej zamożne, chociaż przez rodzinne podziały ziemi przed wojną było sporo gospodarstw drobnych, a ich właściciele szukali sobie zatrudnienia w pobliskich lasach, należących do Radziwiłów lub w tartaku.
Taraż należał do kolonii średniej wielkości. W 1943 r. znajdowało się tam ok. 70 zagród, a do 1939 r. było tam sołectwo - gromada, w skład którego wchodziły małe kolonie, jak Kresówka, Budyszcze, Żeleźnica. Dąbrowa i Majdan, Wraz z sąsiednią kolonią Hołodnicą, Taraż był ośrodkiem polskości w kołkowskim rejonie. Istniał tam dobrze działający Związek Strzelecki, Związek Młodzieży Katolickiej Żeńskiej i Męskiej, Kółko Rolnicze, Kółko teatralne i chór oraz orkiestra, którą dyrygował były kapelmistrz 24 pp. Mieściła się tam też 4-klasowa szkoła podstawowa.

WYKAZ RODZIN, stan w około 1939 r. (najdalej do kwietnia 1943 r.)

1.

 KRUPIŃSKI Ludwik - lat 65, syn Bronisław - lat 33, córka Dioniza - lat 27;

2.

 KRUPIŃSKI Wincenty - lat -53 (były wójt gminy Kołki), żona Izabela z d. Popławska - lat 49 (z Huty Stepańskiej); syn Czesław - lat 21 (zamordowany w Taraźu 11 IV 1943), córka Czesława - lat 20, syn Jan - lat 17;

2A.

 KRUPIŃSKI Leon - lat 40, żona I.N. z d. Borecka - lat 40; córki: Irena - lat 10 i Krystyna - lat 3;

3.

 ŻOŁĘDZIEWSKI Felicjan - lat 43, żona Helena z d. Krupińska - lat 32; córki: Zdzisława - lat 5 i Jadwiga lat 2;

4.

 ROSIŃSKI Stanisław z rodziną, 5 osób;

4A

 ROSIŃSKI Ignacy, żona Zofia z d. Wolak,

5.

 ROSIŃSKI Władysław r.1906 - Ignacego i Zofii, z rodziną, 5 osób;

6.

 KOWNACKI Jan - lat 39 (zginął w czasie napadu na Taraż 11 IV 1943), pozostała żona z 3 dzieci;

7.

 KOWNACKI Franciszek z rodziną, 6 osób;

8.

 KOWNACKI Antoni z rodziną, 5 osób;

9.

 ŻOŁĘDZIEWSKI Ludwik z rodziną, 2 osoby;

9A.

 KARPICKI Jan z rodziną, 5 osób;

10.

 ADAMOWICZ Mikołaj r.1896 - syn Teofila 1835-1930, żona Aniela r.1898 z d. Żołędziewska - c. Hipolita, synowie: Czesław r.1926, Jan r.1929, Roman r.1932, Henryk r.1935 i córka Teresa r.1941. Pozostałe dzieci (wszystkie były na swoim) Teofila i... ? (I ż. Teofila to Petronela Zaręba, II ż. Józefa Wolak) to: Franciszek, Piotr, Mieczysław, Feliks, Rozalia, Genowefa, Feliksa (i 1 - I.N.).

11.

 KOWNACKI Franciszek z rodziną, 3 osoby;

12.

 ZAKRZEWSKI Edward z rodziną, 6 osób;

13.

 BORECKI Władysław 1876-1942 - syn Edwarda i Zofii z d. Cybulska , żona Bronisława z d. Kownacka, dzieci: Zygmunt r.1899, Edward r.1913 (zm?), Jan, Stanisław, Dominika, Regina, Helena. 

.

 BORECKI Zygmunt, wdowiec po Genowefie z Rosińskich 1903-1928 - c. Kaspra i Łucji ze Słowikowskich, dzieci: Edward i Anna

13A.

 BORECKI Jan r.1906 - s. Władysława i Bronisławy z Kownackich, wdowiec po Mariannie 1894-1932 z d. Skarżewska, dzieci: Helena r.1919, Antoni, Bronisław, Genowefa, Jadwiga 

14.

 ZALEWSKI Jan z rodziną, 4 osoby;

15.

 SULIKOWSKI Kazimierz z rodziną, 5 osób;

16.

 KOŚCIŃSKI I.N. z rodziną, 4 osoby;

17.

 ŻOŁĘDZIEWSKI Antoni - lat 52 zginął z rąk Ukraińców w Tarażu 11 IV 1943 wraz z synami: Franciszkiem - lat 13, Pawłem - lat 11; pozostała żona I.N.;

18.

 MICHNIEWICZ Sylwester - lat 48, zginął w Tarażu11 IV 1943, pozostała żona I.N. z 3 dzieci;

19.

 ZALEWSKI Władysław z żoną;

20.

 KOWNACKI Dominik - lat 37, zginął 11 IV 1943 w Tarażu, została żona z l dzieckiem;

21.

 ADAMOWICZ Franciszek - syn Teofila, rodzina 5 osób;

22.

 ADAMOWICZ Piotr lat 49 - syn Teofila, zginął razem z synem Bolesławem- lat 22 w Tarażu w czasie ukr. napadu 11 IV 1943, pozostała żona I.N. z 3 dzieci;

22A.

 ADAMOWICZ Bolesław z rodziną, 3 osoby;

23.

 NIKLEWICZ I.N., wdowa z 2 dzieci;

24.

 ZAKRZEWSKI Kazimierz z rodziną, 5 osób;

25.

 ŻOŁĘDZIEWSKI Łucjan r.1896 - syn Michała i Pauliny z d. Krasicka, żona Anastazja r.1899 z d. Zielińska, dzieci: Wacław r.1920, Piotr r.1925, Józefa r.1928, Mieczysław i Bolesław r.1929, Helena r.1935.

26.

 ZAKRZEWSKI Florian - lat 60, synowa Rozalia - lat 40 i wnuk Zbigniew - lat 11, wszyscy zginęli w Tarażu 11 IV 1943 w czasie napadu Ukraińców;

27.

 SAWICKA Michalina, wdowa z 4 dzieci;

28.

 WACHOWSKA Bronisława z Galów - wdowa po Franciszku 1884- 1934, dzieci: Józefa (Jankowska w Lisiszczach), Jan, Antoni, Bolesław, Tadeusz, Stanisława, Helena, Janina i Czesława.

28A.

 WACHOWSKI Władysław z rodziną, 5 osób;

29.

 ZALEWSKI Baltazar, l osoba;

29A.

 ZALEWSKI Ryszard z rodziną, 3 osoby;

30.

 ZALEWSKI Mikołaj z rodziną, 5 osób;

31.

 ZALEWSKI Wojciech, żona i córka;

32.

 ZALEWSKI Stanisław z rodziną, 3 osoby;

32A.

 ZALEWSKI Mieczysław z żoną;

33.

 ŻOŁĘDZIEWSKI Zenon r. 1904 - s. Michała i Pauliny z Krasickich, z rodziną, 5 osób;

34.

 ŻOŁĘDZIEWSKI Hipolit lat 69, zginął w Tarażu 11 IV 1943 w czasie ukraińskiego napadu, pozostała żona Józefa z Maszkowskich i 4 dorosłych dzieci: Mikołaj r.1908 (ż.Helena Krupińska -c. Wincentego i Teofilii), Jadwiga r.1909, Antoni r.1912 (ż.Janina Zawalska - c. Jakuba i Teresy), Aniela r.1898 (m.Mikołaj Adamowicz).

35.

 ADAMSKA Antonina z Żołędziewskich, wdowa po Zygmuncie (zm.1931 r., mając lat 56), dzieci: Marcin, Wincenty, Bronisław, Henryk, Aniela

ADAMSKI Marcin - syn Zygmunta i Antoniny, z rodziną, 6 osób;

36.

 ZAKRZEWSKI Władysław z rodziną, 6 osób;

37.

 PASZKOWSKI Mikołaj z rodziną, 8 osób; Zostali wywiezieni do Wołogockiej Obłasti w lutym 1940 roku na ich miejscu zamieszkał żyd (NN), ale rzadko w tym domu przebywał.

38.

 CHORĄŻYCZEWSKA Domicela z d. Kopij, wdowa po Piotrze (zm. 5 I 1936 w wieku 45 lat) - synu Jana i Anny z Żołędziewskich (zmarła jako wdowa w 1920 r. mając 84 lata), dzieci: Wacław, Franciszek i Tadeusz. Tadeusz został postrzelony przez Ukraińców w wieku 9 lat.

38A.

 CHORAŻYCZEWSKI Adam, żona Anastazja z d. Serafin, dzieci: Paulina r.1903 

39.

 SZUMSKI Antoni z rodziną, 5 osób;

40.

 BARWIŃSKI Bronisław - syn Franciszka (1876-1939 - syn Aleksandra i Petroneli z Drzewieckich) i Heleny z Zakrzewskich, rodzina, 5 osób; 

40A.

 BARWIŃSKI I.N. z rodziną, 4 osoby; Być może mieszkał tu brat Bronisława - Baltazar lub Wacław (siostry to Dioniza i Józefa)

41.

 DRZEWIECKI I.N. z rodziną, 5 osób;

41A.

 DRZEWIECKI I.N. z rodziną, 2 osoby;

42.

 DOMALEWSKI Antoni z rodziną, 2 osoby;

43.

 BORECKI Stanisław - s. Władysława i Bronisławy z Kownackich, z rodziną;

44.

 KRUPIŃSKI Jan - lat 49 (zginął 11 IV 1943 w Tarażu), pozostała żona I.N. z 4 dzieci;

45.

 DOMALEWSKI Adam lat 46 (zginął w Tarażu w czasie ukr. napadu 11 IV 1943)-  syn Stanisława i Gertrudy, pozostała żona I.N oraz 5 dzieci; Brat Adama - Józef w Ryświance

46.

 DOMALEWSKI Stanisław r.1904 - s. Teofila i Natalii z Baczuryń z rodziną, 5 osób;

47.

 RUSIŃSKI Mikołaj z rodziną, 6 osób;

48.

 ZALEWSKI Hieronim z rodziną, 4 osoby;

49.

 ZALEWSKI Franciszek z rodziną, 5 osób;

50.

 ZALEWSKI Bolesław z rodziną, 3 osoby;

51.

 DOMALEWSKI Władysław z rodziną, 5 osób;

52.

 DOMALEWSKI Jerzy z rodziną, 7 osób; (syn Bolesław - lat 21 zginął w Tarażu 11 IV 1943);

53.

 DOMALEWSKI Mikołaj z rodziną, 5 osób;

54.

 KRUPIŃSKI Edward, żona Walentyna z d. Kopij, synowie: Cyprian ur.1901 r. w Czernyżu (z rodziną, 4 osoby), Bolesław ur.1912  w Tarażu, ;

55.

 WOLAK Mieczysław 1896-1957, żona Józefa z d. Krupińska (1898-1979); synowie: Tadeusz  lat 21 (małoletni uczestnik kampanii wrześniowej 1939; I-VII 1944 żołnierz 27 Woł. DP AK; oficer WP); Roman - lat 19 (od 1944 oficer WP); Henryk (1927-1955). Od wiosny 1943 do lata 1945 rodzina przebywała w Przebrażu, a po wojnie zamieszkała pod Warszawą;

56.

 WOLAK Kazimierz - gajowy, stryj Mieczysława osiadły na roli, żona Kamila z d. Wysocka, dzieci, w tym c. Izabela r.1907 

57.

 SULIKOWSKI Zenon, żona Bolesława z d. Zakrzewska, 3 osoby;

58.

 SULIKOWSKI Baltazar r.1911 - s. Zenona i Bolesławy z Zakrzewskich, z rodziną, 4 osoby;

59.

 BORECKI Piotr z rodziną, 7 osób;

60.

 ADAMOWICZ Mieczysław - syn Teofila, rodzina 5 osób

61.

 ZALEWSKI Cyprian z rodziną, 4 osoby;

62.

 MALINOWSKI I.N. z rodziną,

63.

 JABŁOŃSKI I.N. z rodziną;

64.

 GALA Franciszek z rodziną.
Obecnie brak więcej informacji. Proszę Państwa o pomoc w uzupełnianiu wykazu.
Osoby zainteresowane miejscowością / udostępniające informacje:

FORMULARZ zgłoszenia rodziny i uzupełnienia danych

L.p.

 Imię Nazwisko Przekazane informacje w okresie i zakresie: E-mail - (a) zamień na @

 1.

 Tadeusz Brożbar [wrzesień 2004]  skan strony www.kresy-wschodnie.prv.pl

 2.

 Andrzej Mielcarek [marzec i czerwiec 2009] uzup. w poz. 5, 10, 13, 28, 33, 35, 38, 40, 57 i 58 dzięki "Wykazom osób z akt parafialnych diecezji łuckiej do 1945" -opr. ks. W.W. Żurek.  Strony o Wołyniu

 3.

 Elżbieta Barcz [maj 2009] uzup. w poz. 25, ela.barcz(a)wp.pl

 4.

 Wiesław Chorążeczewski [czerwiec 2009] uzup. w poz. 38. Jestem wnukiem Domiceli, synem Franciszka. sp8cge(a)gmail.com

 5.

 Jolanta Wiśniewska [wrzesień 2009] uzup. w poz. 10 i 34. Informacje od mojego taty - Romana Adamowicza, syna Mikołaja, wnuka Hipolita Żołędziewskiego jolanta.wisniewska(a)wp.pl

Zgodnie z obłędną eksterminacyjną polityką nacjonalistów ukraińskich w stosunku do ludności polskiej na Wołyniu 11 IV 1943 r. został zorganizowany napad ukraińskich band na kol. Taraż, w wyniku którego 21 mieszkańców kolonii zginęło, a pozostali opuścili swoje płonące zagrody i ratując życie, uciekli najpierw do Kołek, gdzie stacjonował niewielki garnizon niemiecki, a potem w sposób zorganizowany, pod eskortą samoobrony, przedostali się do Przebraża, gdzie przetrwali w większości do 1945 r. tj. do czasu ewakuacji na Ziemie Zachodnie Polski. Kolonia Taraż została spalona już wiosną 1943 r, a obecnie jest zrównana z ziemią i nie ma po niej żadnego śladu; rozciągają się tam pola uprawne.

Wykaz mieszkańców (1-64), plan i opis kol. Taraż sporządził Tadeusz WOLAK, b. mieszkaniec tej kolonii (poz. 55). Opracowanie redakcyjno-techniczne - Czesław PIOTROWSKI. Warszawa, grudzień 1999 r.

( IN - imię nieznane)

Wersja komputerowa Tadeusz Brożbar.www.kresy-wschodnie.prv.pl, opieka nad stroną Andrzej Mielcarek.

Utworzenie strony: wrzesień 2004,  ostatnia aktualizacja: wrzesień 2009 r.

podstrona jest częściąwww.wolyn.ovh.org

inne strony O KRESACH

.