Historia Kolonii  

*dz. - dziesięcina = 10925 m²

Ziemie te leżały na terenie dóbr Mikołaja Rybczyńskiego należących w owym czasie do majątku Jabłonne. Ostateczne uzyskanie prawa własności nastąpiło dopiero w roku 1909, na zasadzie ponownego wykupu od nowego właściciela - Prokofija Dydkowskiego kupili wtedy 181 dziesięcin i ten powyższy wykaz w swym wyrazie wielkości działek odnosi się do tego ponownego wykupu. Pierwsze użytkowanie odbywało się na zasadzie umowy ustnej na wieczną dzierżawę. Ci użytkownicy korzystali z różnych serwitutów, za które musieli odpracować cztery dni letnie lub zapłacić po 50 kopiejek za każdy z nich rocznie. W zamian za to mogli, jako wieś, wypasać w ciągu roku 180 sztuk dużych bydła i 218 sztuk drobnego inwentarza, a na jedno gospodarstwo zebrać 40 wozów drewna na opał (z wiatrołomów), wyciąć 6 żerdzi do naprawy ogrodzenia i niezbędnej ilości drewna na budowę i naprawę budynków, zbierać grzyby, jagody, żołędzie i drzeć łyko z łozy oraz wyszukiwać materiał do naprawy wozów i sani. W umowie o ponownym zakupie gruntów uzgodniono dodatkowe zakupy gruntów przez Augustyna i Czesława Urbanowiczów, Tomasza i Ignacego Hajdamowiczów oraz innych, na uroczyskach: Mały Borek, Kołodne, Rowki, Kołodnicki Lasek położonych na północ od użytkowanych terenów. Na uroczysku Kołodne osiedlił się Antoni Słowiński, syn Piotra (pochodzili prawdopodobnie z okolic Łucka, a przed osiedleniem mieszkali na Hipolitówce. W ramach powiększania swych posiadłości w 1907 roku Towarzystwo Chłopów Wsi Lipniki kupiło również od Prokofija Dydkowskiego teren o łącznej powierzchni 48 dziesięcin zwany "Zakanawą" (wykaz w tabelce poniżej). Powiększył w tym czasie swe gospodarstwo Antoni Słowiński kupując kawałek łąk i lasu na tzw. "Kruhu" . Ostatnimi nabywcami w 1910 roku byli Józef, Łukasz, Piotr i Sylwester Hermaszewscy, którzy kupili grunty na uroczysku Police od Emanuela Małyńskiego, który objął we władanie część majątku Jabłonne. Na przełomie wieków XIX i XX Słoboda Lipniki liczyła 20 dymów i 200 mieszkańców.

Wykaz kupców gruntu na "Zakanawie"

Ostatnimi mieszkańcami Lipnik zostali Andrzej Kuligowski i Józef Kuliński, którzy w 1925 roku otrzymali w darze od rodziny Małyńskich po 8 hektarów ziemi z majątku Czernyło oraz po 30 sosen na zbudowanie domów, położone to było na wschód od drogi z Lipnik do Bereznego. W 1933 roku Zapolscy kupili 13,7 hektara ziemi na "Kruhu" i to byli ostatni nowi gospodarze w Lipnikach Trzeba dodać, iż gospodarze z Lipnik przyczynili się do powstania kolonii Młodzianówka Według spisu ludności z września 1921 roku w Lipnikach mieszkało 235 Polaków i 20 Ukraińców. W miarę rozwoju i zwiększania ilości mieszkańców kolonia z luźnej zabudowy zmieniła się w wieś ulicówkę, z zaznaczoną wyraźnie zabudową kolonijną w przysiółkach Police i Kołodne co zresztą widać wyraźnie na szkicu. Gospodarze Lipnik po początkowym okresie silnej ekspansji w kierunku powiększenia posiadanego areału, dążyli też do zwiększenia umiejętności gospodarowania, poprzez naukę i oświatę rolniczą. Wielu ukończyło różne szkoły rolnicze i brało czynny udział w życiu regionu i województwa wołyńskiego. Ukoronowaniem tych dążeń było wzniesienie na terenie wsi budynku szkoły i Domu Ludowego. Trudno tu wymienić wszystkich zaangażowanych w tę społecznikowską działalność, by nie uczynić krzywdy pominiętym. Było ich bardzo wielu i ze wszystkich rodzin dawnych gospodarzy. W związku z tym co napisano wyżej w gospodarstwie stosowano różnego rodzaju nowinki techniczne. Po szczegóły odsyłam do pracy zbiorowej "Lipniki".

Nie sposób nie wspomnieć o tragedii, która wydarzyła się w nocy z 25/26 marca 1943 roku, kiedy to w Lipnikach Ukraińcy wymordowali ogółem 182 osoby z czego 103 z samych Lipnik, a ilości rannych i okaleczonych nikt nie liczył. Tragedia ta była końcem tak świetnie rozwijającej się wsi, tego ośrodka kultury i postępu w tej części powiatu Kostopolskiego.

Wykaz pomordowanych w nocy z 25/26 marca 1943 roku:

Zamordowani później

98	Budzyński Jan	lat -		101	Hermaszewski Stanisław	lat -
99	Hermaszewski Kazimiera	-		102	Kuliński Józef	56
100	Hermaszewski Roman	43		103	Urbanowicz Adam	-

Oprócz wyżej wymienionych zamordowano 2 osoby z Kadobyszcz, 6 osób z Marcelówki -wszystkie z rodziny Kuriatów bardzo mocno związanej z przeszłością Lipnik, 3 osoby z Kolonii Pańków - rodzina Michalców, 4 osoby z Kolonii Zalesie - Apolonia Boczkowska, żona Stanisława, który zginął wcześniej i ich trzy córki, 4 osoby z Kolonii Zamostyszcze po dwie z rodzin Jewgiejuków i Nosków . Aby ostatecznie ustalić liczbę ofiar trzeba doliczyć 38 ofiar z Młodzianówki

Uwagi :

1. W wykazie pogrupowano ofiary zbrodni według poszczególnych rodzin w obrębie tego samego nazwiska.

2. W innych źródłach nazwisko Murawski pisane jest jako Morawski.

3. Podsumowanie podanych tu list nie daję w wyniku podawanej liczby 182 ofiar, ale taką liczbę źródła podają.

Dane źródłowe oparto głównie na zapiskach zawartych w pracy zbiorowej "Lipniki" pod redakcją Henryka Słowińskiego i Bogusławy Rudnickiej Kędzierskiej Wrocław 1998 rok. Oprócz tego wiele informacji można znaleźć w pracy Tadeusza Bagińskiego pt. "Lipniki Wołynia Poleskiego spalone" Elbląg 1995 rok.

Opracował Leonard Urbanowicz

Data powstania strony:  wrzesień 2004 r., ostatnia aktualizacja: sierpień 2008 r.

podstrona jest częściąwww.wolyn.ovh.org

strony o Wołyniu przystosowane do rozdzielczości ekranu 1024 x 768