Władysław Siemaszko, Ewa Siemaszko; Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na ludności polskiej Wołynia 1939-1945

Kołodeżno - wieś ukraińska, w której żyło około 10 polskich rodzin. W związku z zagrożeniem mordami w 1943 r., większość Polaków mieszkających w Kołodeżnie powyjeżdżała do Kowla. Pozostali na miejscu zostali zamordowani. [722]
28 lipca 1943 r. Ukraińcy zamordowali 3-osobową rodzinę Michalaków: Józefa, s. Franciszka, lat 76*, jego żonę Helenę z d. Głowacką, c. Franciszka, lat 75* oraz Stanisławę, lat 24*. [987]
W lipcu 1943 r. miejscowi Ukraińcy zamordowali podążających do Kowla mieszkańców gminy Hołody: Józefa Barzoła (Bordzoła?), lat 40, z Nowej Dąbrowy i Bronisława Knesza, lat 61, z Peresieki. [59, 78]
W 1943 r. Ukraińcy zamordowali Wacława Burakowskiego z żoną; Józefa Rolkę, jego żonę i dzieci. [722]
Liczba ofiar zbr. nacj. ukr.: 11 Polaków.
* Pochowani zostali na cmentarzu rzymskokatolickim w Kowlu.
Źródła: 59, 78, 722, 987; s. 355

Według Eleonory Michalak (Komsta)- Helena Michalak z d. Głogowska (nie Głowacka) z Dąbrowy k. Kowla. Babcia mogła się jednak mylić (miała swoje lata, gdy o tym opowiadała). Mówiła także, że w morderstwie brali udział Niemcy - oficer o nazwisku Mantel.
Eleonora i Kazimierz Michalak (syn Józefa i Heleny) wraz z dziećmi - Krystyną Danutą, ur. w Byteniu (22.08.1930), Wiesławą ur. ? i Stanisławem, ur. w Kołodeżnie, wyjechali do Kowla. Rodzice Kazimierza uznali, że starcom nic nie zrobią (pilnowali dobytku). Stanisława (wg. Babci Stefania - w chwili śmierci lat 19) również nie chciała wyjechać.
Józef, syn Józefa i Heleny również został zamordowany (przywiązany do drzewa i przecięty piłą), ale w innej miejscowości.