Kolonia Jakubówka Mała powstała w wyniku parcelacji majątku ziemskiego rodziny
Falkowskich na prawym brzegu rzeczki Komarnia (prawy dopływ Słuczy), stąd też
popularnie w okolicy kolonię tę nazywano Komarnią. Po przeciwnej stronie rzeczki
leżała duża wieś ukraińska Białaszówka, licząca ok. 200 zagród. Zabudowania
Jakubówki były rozrzucone stosownie do zajmowanej ziemi. Dzieci chodziły do szkoły w
Białaszówce, albo do odległej o 4 km w kierunku południowym 6-cio klasowej szkoły w
Rudnej Potasznii. Tam też, znajdował się kościół parafialny do którego uczęszczali
mieszkańcy Jakubówki Małej. Był tu młyn gospodarczy (M)
– własność Felicjana Falkowskiego –
drewniany, kryty gontem, wodny na dwa kamienie o średnicy 1 m i zdolności
przemiałowej 2000 kg na dobę. W młynie wodnym mielono tylko żyto i
pszenicę, inne zboża mielono w Potaszni, gdzie były dwa młyny żydowskie.
WYKAZ RODZIN, stan w około 1939 r. (najdalej do 3 V 1943r.)
|
1 |
FALKOWSKI |
Felicjan - syn Władysława i Apoloni z d. Fedorowska, żona Adela z Bagińskich z
Małej Klecki r.1889, była matką chrzestną bardzo
wielu dzieci z Małej Jakubówki; małżeństwo bezdzietne, wzięli na wychowanie Antoniego
r.1910, syna Jana
Falkowskiego i Marianny z d. Maszkowska. Felicjan nie przeżył wojny, Antoni
przybył do Sobótki 11.11.1945 z żoną Czesławą Kuriatą
r.1910, pasierbicą Danutą Kuriatą r.1939 i
ciotką Adelą. |
|
|
FALKOWSKI |
W tym samym domu, posiadającym dwa osobne
wejścia mieszkał brat Felicjana - Roman z rodziną. Roman zmarł
przed wojną, podobnie jak jego córka Władysława. Był
jeszcze jego syn Grzegorz, natomiast drugi syn, Władysław,
razem ze swoją żoną Rozalią mieszkał w Bereźnikach. |
|
2 |
FALKOWSKI |
Gracjan - syn Felicjana i Katarzyny z d. Kuriata,
wdowiec po Elżbiecie z d. Sawicka. Syn Gracjana - Felicjan i córka
Antonina, mieszkali ze swoimi rodzinami osobno, także w Jakubówce,
natomiast druga córka Gracjana Czesława (1906) razem z mężem
Felicjanem Chorążewskim mieszkała w Siwkach. Pozostałe
dzieci Gracjana, które z nim mieszkały to: Kazimierz, Helena
(1921), Stanisława, Józef (1918), Adam (1910) i Mikołaj. Syn Józef został
wzięty w 1940 r. do Armii Czerwonej, po wojnie w Lubaniu a
potem w Lublinie. Kazimierz został z grupą innych wywieziony w
1942 r. na roboty do Niemiec. Adam Falkowski 20.11.1940 w
Ludwipolu poślubił Franciszkę Łoś (1915) z Małej
Klecki z którą miał córkę Bogusię. Po wojnie rodzina
Gracjana zamieszkała w Wyrębie k/Lubania Śląskiego i
okolicy. |
|
Gracjan posiadał
dokumenty świadczące o szlachectwie rodu Falkowskich, sięgające
co najmniej XVII. Dokumentów było wiele, zostały przywiezione
przez niego po wojnie do Wyręby. Jednak ze względu na czasy
wojenne, nie były one należycie zabezpieczone a później
konserwowane, wskutek czego uległy pewnemu zniszczeniu i dziś
są niezbyt czytelne. |
|
3 |
ŻYGADŁO |
Witalis, żona Janina z d. Falkowska -
c. Jana, syn Franciszek |
|
4 |
ŻYGADŁO |
Gabriel, żona Ludmiła z d. Kuriata,
dzieci: Franciszek i Leontyna |
|
5 |
ŁOZIŃSKI |
Józef (?), żona z d. Żygadło,
syn. |
|
6 |
FALKOWSKA |
Anastazja z d. Żygadło, wdowa po Szymonie
- s. Feliksa i Katarzyny z d. Kuriata, synowie: Wacław
(poniżej), Florian (poz.22), Teofil (poz.22) i Antoni (poz.21). Rodzina zamieszkiwała w domu
koło młyna wodnego. |
|
|
FALKOWSKI |
Wacław, żona Janina z. d. Łozińska, dzieci Alfred, Zofia, Stanisława
r.1932. Po wojnie na Dolnym Śląsku. |
|
7 |
FALKOWSKI |
Józef r.1888 - syn Lucjana (to syn Felicjana i
Katarzyny z d. Kuriata) i Anieli z d. Prokopowicz, żona Anna r.1900 z d.
Kalińska - jej matka (IN.) z d. Różańska,
dzieci: Eugeniusz r.1930, Lucjan 1931, Alfons 1933, Ryszard 1937. Anna, uprzedzona o rzezi przez ukraińskiego sąsiada,
3 maja wyprowadziła z Jakubówki część polskich rodzin. Po wojnie w
Strachowie k/Sobótki na Dolnym Śląsku. |
|
|
BEKIESZCZUK |
Roman, żona Janina z d. Falkowska - córka Lucjana i
Anieli z d. Prokopowicz, dzieci: Zbigniew,
Genowefa, Teresa, Barbara i Antonina - z mężem. Rodzina po wojnie osiedliła się w okolicach
Lidzbarka Warmińskiego. |
|
|
GROCHALA |
Henryk, żona Antonina - córka Romana i Janiny z
d. Falkowska |
|
8 |
ŻYGADŁO |
Józef (nowo wybudowany, trzypokojowy dom,
jedyny w okolicy kryty blachą), żona (?), matka Michalina i
rodzeństwo Józefa: Antoni (przed wojną był listonoszem na
poczcie w Michalinie), Józefa i Zofia. Józef był w oddz. AK
,,Bomby"-,,Wujka" na Zasłuczu - IX-XII 1943. |
|
9 |
KURIATA |
Adolf, do 1939 r. był sołtysem Jakubówki, żona Emilia,
dzieci: Franciszka i Alfred - zginął w czasie wojny. Wojny nie przeżył
także Adolf. Przez wieś często przejeżdżały bandy ukraińskie
strzelając czasem na oślep, aby napędzić Polakom strachu.
Podczas jednego z takich przejazdów przypadkowo został on śmiertelnie
trafiony. |
|
10 |
CHORĄŻEWSKI |
Adam, żona Rozalia z d. Falkowska -
c. Klemensa, dzieci: Wanda (być może były także inne dzieci). |
|
11 |
FALKOWSKI |
Józef 1904-1986, żona Janina 1902-1986
z d. Dziembowska c. Marcina i Pauliny z d. Żygadło
z Antolina (zam. w Kurhanach); dzieci: Leokadia 1924, Stanisława 1926, Stefania
1932, Zofia 1936-zm. w dzieciństwie, Leon 1937 -zm. w dzieciństwie,
Aleksander 1939 -zm. w dzieciństwie, Stefan 1942. (zaraz po wojnie
Antoni i Maria). |
|
12 |
FALKOWSKI |
Jan, żona Marianna, 10 dzieci: Paulina - z mężem
Stanisławem Morawskim mieszkała w Onyniu,
Antonina - z mężem Franciszkiem Babińskim także
mieszkała poza Jakubówką, Janina - wyszła za mąż za
Witalka Żygadłę i mieszkała w Jakubówce, Antoni -
mieszkał u Felicjana Falkowskiego. Reszta dzieci mieszkała z
rodzicami. Byli to: Bolesław, Adela, Zofia, Leon, Władysław i
Stanisław, który poszedł do wojska przed wojną i już nigdy
nie powrócił. |
|
13 |
KWIATKOWSKA |
W pewnym oddaleniu od kolonii, ok. 3 km, w
gajówce, leżącej w lasach między drogami na Chotyń i
Potasznię mieszkała Kamila Kwiatkowska - córka Klemensa
Falkowskiego. Była wdową po zmarłym przed wojną gajowym
Feliksie. Razem z nią mieszkały jej dzieci: Wacław 1918-1989 (po
wojnie w Anglii), Marian, Antoni (po wojnie w Sulistrowicach
k/Sobótki), Regina i Marianna. Marianna w 1943 r. została
bestialsko zamordowana przed banderowców w leśniczówce między
Białaszówką, a Bereznem, gdzie pracowała jako służąca.
Feliks miał brata Stanisława. |
|
14 |
FALKOWSKI |
Józef (s. Romana ?), żona Maria oraz
dzieci: Leon (mieszka w Węgrach k/Wrocławia), Mieczysław,
Tadeusz i Stanisława. Od 1939 r, od sowieckiej okupacji aż do
ucieczki wszystkich mieszkańców Jakubówki przed wymordowaniem
w 1943 r., był sołtysem Jakubówki. |
|
15 |
ŻYGADŁO |
Walenty z żoną i dzieci: Antoni, Wiktoria
i Leokadia, |
|
|
MISIUNA |
Feliks z córką
Zofią i synem Stanisławem. Zajmował jedną izbę. |
|
16 |
OSIŃSKI |
Piotr, żona Bronisława z d. Kuriata
- córka Hilarego i Antoniny z d. Falkowska, syn I.N., córki: Maria (mieszka w Oławie) i
Eugenia (mieszka w Stanowicach k/Oławy). Piotr przybył do
Jakubówki zza kordonu,
prawdopodobnie z okolic Żytomierza, gdzie mieszkało wielu
Polaków, którzy po ustanowieniu granic po wojnie
polsko-sowieckiej w 1922 r. znaleźli się w granicach ZSRR. Z
powodu swego pochodzenia uzyskał przydomek ,,Zakordoniec”. |
|
17 |
SINICKI |
Hilary, wdowiec po Paulinie Falkowskiej,
jego jedyny syn Marceli z żoną Teofilą z Rakowskich z
Rudni Stryj i ich dzieci: dorastająca młodzież – Józia,
Janek i Bronek oraz małoletnie: Franek, Tadek i Irena. Józia
na wiosnę 1943 r. została wywieziona na roboty do Niemiec, a
po wojnie wyemigrowała do USA. Rodzina po ucieczce w maju 1943
kilka miesięcy przebywała w Marulczynie razem z rodziną Adama
Falkowskiego, a na zimę przeniosła się do Rudni Stryja. Tam
podczas epidemii tyfusu zmarł Hilary, a Marceli po przejściu
frontu na wiosnę 1944 r. został zmobilizowany do wojska i nie
powrócił z wojny. Po wojnie rodzina zamieszkała w Oławie i
Wrocławiu. |
|
18 |
FALKOWSKI |
Władysław z żoną Rozalią. |
|
19 |
FALKOWSKI |
Feliks - syn Lucjana i Anieli z d. Prokopowicz, wiejski sekretarz, czy
też pisarz, żona Celestyna z Rudnickich z Lewacz (zelatorka
Koła Żywego Różańca), syn Henryk i córki: Bolesława i Elżbieta.
Po wojnie rodzina zamieszkała w Strachowie k/Sobótki.
Aktualnie Elżbieta mieszka w Sobótce. |
|
20 |
FALKOWSKI |
Felicjan r.1904 - syn Gracjana i Elżbiety z
d. Sawicka, żona Bronisława
z Kwiatkowskich r.1904. Po wojnie zamieszkał z rodziną w
miejscowości Węgry k/Wrocławia. |
|
21 |
FALKOWSKI |
Antoni - syn Szymona i Anastazji (w
poz.6), żona Antonina, córki: Jadwiga, Maria (Marianna) i Kazimiera |
|
22 |
FALKOWSKI |
Florian, wdowiec - syn Szymona i Anastazji, dzieci: syn Czesław, II żona Janina z d.
Bronowicka, dzieci: Anna i Helena. Florian z bratem Teofilem zajmowali duży, drewniany, kryty gontem, czteroizbowy
dom z dwoma osobnymi wejściami. |
|
|
FALKOWSKI |
Teofil - syn Szymona i Anastazji, żona
Antonina z d. Kuriata?, dzieci: Hieronima,
Leon i Mieczysław. |
|
23 |
KURIATA |
Hilary - zm.1943, żona Antonina r.1908 z d. Falkowska
- córka Gracjana i Elżbiety z d. Sawicka, dzieci: Józef
- zmarł w dzieciństwie, Adam, Antoni i Bronisława (m.Piotr Osiński). Po śmierci
Hilarego, Antonina poślubiła Franciszka Rychlaka,
a po wojnie zamieszkała w Wyrębie k/Lubania Śląskiego. |
|
24 |
MISIUNA |
? – Zofia – wdowa z dzieckiem |
|
Bez określonej lokalizacji na szkicu: |
|
25 |
FALKOWSKI |
Jan, żona Maria, dzieci: Tadeusz, Wacław,
Mirosław, Jadwiga, Maria. Rodzina po wojnie zamieszkała w
Sulistrowiczkach na Dolnym Śląsku. |
| Obecnie brak więcej
informacji. Proszę Państwa o pomoc w uzupełnianiu wykazu. |
|
|
|
L.p. |
 |
Informacje dostarczone w zakresie: |
 |
1. |
Zygmunt Sinicki |
[kwiecień 2004] - opis i wykaz (pierwotnie) w poz.1-16,
[grudzień 2007] nowy szkic miejscowości i od nowa
opracowanie wykazu w poz. 1-24. Elżbieta z Falkowskich mieszka w Sobótce i to
dzięki niej (wspaniała pamięć!) zgromadzono większość informacji o
Jakubówce i jej mieszkańcach – za co jej serdecznie dziękuję. |
http://sinicki.republika.pl/ sinicki(a)o2.pl |
2. |
Justyna Falkowska |
[styczeń 2007] - uzup. w poz.22. |
justynafalkowska(a)o2.pl |
3. |
Andrzej Mielcarek |
[styczeń 2007] - uzup. w poz.11. |
wolyn(a)op.pl |
4. |
Marek Zegar |
[styczeń 2007] - uzup. w poz. 22. Stanisława r.1932
c. Wacława i Janiny po wojnie poślubiła Eugeniusza Zegara (1931-2005).
Zamieszkali w Oławie (dolnośląskie). |
marekzegar(a)poczta.fm |
5. |
Robert Falkowski |
[czerwiec 2007] - uzup. w poz. 25. Tadeusz
zamieszkał w Zachowicach, Wacław (mój ojciec) i Mirosław we Wrocławiu,
Jadwiga w Nysie, Maria w Kobierzycach. Szukam informacji kto był ojcem
Jana i czy są dowody na pochodzenie szlacheckie. |
r.falkowski(a)poludniowy.pl |
6. |
Jan Antoni Falkowski - wnuk Józefa |
[lipiec 2007] uzupełnienie w poz. 7. |
johny.f(a)interia.pl |
7. |
Anna Elżbieta Sarosik |
[grudzień 2007] dot. poz. 2 (z
księgi gości p. Zbigniewa Sinickiego) |
saran25(a)wp.pl |
8. |
Józef Falkowski |
[maj 2008] dopisanie imienia Stanisława do poz. 2
- wg inf. ojca Józefa |
Falkowski-Doliwa(a)world.pl |
9. |
Jarosław Morawski |
[luty 2009] uzupełnienie w poz. 12. |
jarekmo(a)gmail.com |
10. |
Feliks J. Kwiatkowski |
[czerwiec 2009] uzupełnienie w poz. 13. |
feliks(a)kwiatkowski-fj.freeserve.co.uk |
W 1943 roku w kolonii zorganizowana była grupa samoobrony. 3 V 1943 r. uprzedzeni
(przez Annę z poz. 2) o
napadzie Ukraińców na kolonię mieszkańcy opuścili w pośpiechu swoje zagrody i
uciekli do okolicznych polskich osiedli np. do Niemilji,
czy do osiedli z silniejszą samoobroną np. do Kolonii
Bereźniaki, Kolonii Jakubówka Wielka (obie w gm. Ludwipol) a także do miasteczka
Berezne (gm. Berezne). W czerwcu 1943 r. podczas napadu upowców, spalonych zostało
co najmniej 15 zagród. W rezultacie kolonia została rozgrabiona. W połowie 1945 r.
ocaleli mieszkańcy Jakubówki Małej wyjechali na Dolny Śląsk.
Źródła informacji:
O grupie samoobrony: Juchniewicz Mieczysław, "Polacy w radzieckim ruchu partyzanckim
1941-1945, Warszawa 1975
O spaleniu: Piotrowski Czesław (relacja z 1996 r.)
Piotrowski Czesław, Wykaz zlikwidowanych osiedli polskich oraz kościołów w byłym
powiecie kostopolskim i rejonie przyległym na Wołyniu od 1943 r. i w latach następnych.
"Biuletyn Informacyjny" Światowego Związku Żołnierzy AK, Okręgu
Wołyńskiego, nr 4/44, październik- grudzień 1995.
(w opisie Kolonii Bereźniaki brak wzmianki o ewentualnych ofiarach z Jakubówki Małej)
Informacje uzyskane od krewnego pana
Sinickiego oraz od Leonarda Urbanowicza,
DOSTĘPNE RÓWNIEŻ W KSIĄŻCE "ZASŁUCZE..." p. CZESŁAWA PIOTROWSKIEGO.
Data powstania strony: kwiecień 2004 r.,
ostatnia
aktualizacja: październik 2009 r.
podstrona jest częścią www.wolyn.ovh.org
|
|