Wieś Dołhań w 1921 r. liczyła około 30 zagród i 150 mieszkańców, prawie wyłącznie Polaków. Położona była około 3 km na północny zachód od Okopów. Około 4 km na zachód i północny zachód od Dołhani leżały dwie duże wsie "ukraińskie": Karpiłówka i Kisorycze. We wsi była 4-ro klasowa szkoła powszechna. Nauczycielem był Stanisław Duda. W Dołhani powtarzają się głównie dwa nazwiska: Skurzyński i Lech, a ponadto w okresie międzywojennym dojechało kilka osób o nazwiskach Majko, Stawiarz, Sieradzki, Koza.

Opis wsi Dołhań
Polska wieś sołecka Dołhań, gm. Kisorycze, pow. Sarny, woj. wołyńskie (należąca od 1939 roku do parafii rzymsko – katolickiej w Okopach, przed tym do parafii w odległym o 18 km. Rokitnie). Wieś o dość zwartej, drewnianej zabudowie, licząca ok. 50 „dymów”, posiadała od 1937 roku swoją szkolę powszechną (4. klasową), gdzie nauczycielem był początkowo Julian Nowosielski, a później po przeniesieniu go do szkoły w Derci, szkołę objął (1938) Stanisław Duda, uczący poprzednio w szkole w Borowem (mieszkał tam u sołtysa Dzierżniuka). Szkoła 7. klasowa znajdowała się w sąsiedniej, dużej, wsi ukraińskiej Karpiłówka. Historia wsi była podobna, jak sąsiedniej wsi Okopy. Różniła się jednak pochodzeniem większości mieszkańców i mniejszym wpływom obcym na język codzienny. Przeważali mieszkańcy przybyli tu w niezbyt odległych czasach z Polski Centralnej, różniąc się od miejscowych głównie ubiorem (nazywano ich „kapeluszniakami” od noszonych kapeluszy – stanowiących swoistą rzadkość), używaniem na co dzień języka polskiego i pewnego rodzaju zamknięciem się w swoim środowisku.

W czasie okupacji niemieckiej sytuacja mieszkańców Dołhani była podobna do sytuacji mieszkańców sąsiednich polskich wsi: Okopy i Budki Borowskie. W okresie największego zagrożenia ukraińskiego liczyli oni na obronę ze strony partyzantów sowieckich oraz zakładali ucieczkę do lasu. W rejonie Dołhani przez dłuższy czas w 1943 roku działał oddział partyzancki kpt. Jana Nalepki - "Repkina", składający się w większości ze Słowaków. Oddział wchodził w skład zgrupowania partyzanckiego gen. Saburowa. Mieszkańcy Dołhani utrzymywali bliskie kontakty ze Słowakami i niektórzy wstąpili do ich oddziału.

Napad rezunów na wieś nastąpił w nocy z 6 na 7 grudnia 1943 roku. Mieszkańcy Dołhani, którym udało się ujść z życiem z pogromu, ukrywali się przez pewien czas w lasach. Dzisiaj wsi Dołhań nie ma. Wiele osób z Dołhani mieszka obecnie w Prabutach Żarach, Jedwabnem, Jeleniej Górze, Lubsku i Kluczborku i okolicach tych miejscowości.

ofiary (których zwłoki odnaleziono i zidentyfikowano) mordów ukraińskich:

• SKURZYŃSKI Władysław, partyzant w oddziale R. Satanowskiego, został zamordowany w lipcu 1943 r. przez bulbowców w zasadzce przygotowanej w jego stodole;

• SKURZYŃSKA Łucja, lat ok. 85, zamordowana siekierą na stopniach kościoła w Okopach; w nocy z 6 na 7 grudnia 1943 r..

• LECH Teofil s. Marcina, lat ok. 40, zamordowany w swoim mieszkaniu uderzeniem młotka w głowę w nocy z 6 na 7 grudnia 1943 r..;

• LECH Apolonia, lat 24, 3.02.1944 r. w drodze do Rokitna została zatrzymana we wsi Kisorycze (był z nią Stefan Stawarz i jemu udało się uciec), zamordowana i ze sznurem na szyi wrzucona do studni. Ciało jej wydobyte po miesiącu ze studni, nosiło ślady okrutnych tortur;

• GWOZDEK Stanisława, lat ok. 30, zamordowana we własnym mieszkaniu w nocy z 6 na 7 grudnia 1943 r..;

• MAJKO Tadeusz, lat ok.40 (powyżej -miał wnuczkę! poz.16) i żona Władysława, zamordowani w domu w nocy z 6 na 7 grudnia 1943 r.

• SKURZYŃSKA Irena c. Piotra, lat ok. 50, zamordowana we własnym mieszkaniu nocy z 6 na 7 grudnia 1943 r..

• SKURZYŃSKA Elżbieta, lat ok. 60, zamordowana we własnym mieszkaniu nocy z 6 na 7 grudnia 1943 r..

• SKURZYŃSKA Maria, zamordowana we własnym mieszkaniu w nocy z 6 na 7 grudnia 1943 r..

• STAWARZ Maria zamordowana we własnym mieszkaniu w nocy z 6 na 7 grudnia 1943 r..

• SKURZYŃSKI Grzegorz, lat ok. 50 i Marianna, lat ok. 70, zamordowani 26.12.1943 r. przez bulbowców gdy wracali od Ukraińca Mikołaja Jeremiejczuka.

• ŻOŁNOWSKI Ludwik, żona Zofia, synek Mariusz, -mieszkańcy futoru pomiędzy Dołhanią a Kisoryczami. Dnia 22.04.1943 r. wszystkich uduszono w domu i ciała wrzucono do studni. Prawdopodobnie, sprawcami byli chłopi z Kisorycz.

• SZELUK - żona i młodszy syn Jana Szeluka (byłego oficera Pelury) zamordowani w okrutny sposób na drodze do Rokitna, prawdopodobnie przez Ukraińców z Kisorycz.

Notatki tymczasowe. Do wyjaśnienia: Czy wykazany wcześniej Jan Szeluk był mieszkańcem Dołhania? Tak samo Alfred Rudnicki.

Utworzenie strony: czerwiec 2006,  ostatnia aktualizacja: luty 2008 r.

podstrona jest częściąwww.wolyn.ovh.org

strony o Wołyniu przystosowane do rozdzielczości ekranu 1024 x 768