Stan administracji Województwa Wołyńskiego do 1939 roku to było 11 powiatów i 11 miast powiatowych oraz 104 gminy w tym dwie miejskie w Uściłogu powiat Włodzimierski i Ostrógu nad Horyniem w powiecie Zdołbunowskim czyli 13 miast i 35 miasteczek. Najbardziej zurbanizowane były powiaty Równe i Krzemieniec po 7 miasteczek, a najmniej powiat Lubomelski gdzie było tylko miasto powiatowe. Największa ilość gmin była w powiecie Kowelskim, aż 17 gmin, po 14 gmin było w powiatach Krzemienieckim i Łuckim, a 13 gmin było w powiecie Dubieńskim, zaś po 10 gmin było w powiatach Rówieńskim i Sarneńskim, 8 gmin było w powiecie Włodzimierzeckim, natomiast po 7 gmin było w powiatach Horochowskim, Kostopolskim, Lubomelskim i Zdołbunowskim. Po ostatecznym zakończeniu walk po I-szej wojnie światowej władze państwa postanowiły dokonać zmian w układzie powiatów i dotyczyło to głownie północno wschodniej części województwa Wołyńskiego. Z północnych obszarów powiatu Rówieńskiego utworzono z fragmentów wschodniej części powiatu Kowelskiego utworzono w 1921 roku powiat Sarneński z siedzibą w Sarnach, ale przyłączono go do województwa Poleskiego, do którego to województwa należały ziemie wokół Dubrowicy. W 1922 roku utworzono powiat Kostopolski, głownie z ziem północno wschodnich części powiatu Rówieńskiego z siedzibą władz w Kostopolu. Po jakimś czasie nastąpiły zmiany pomiędzy województwem Poleskim i Wołyńskim i w wyniku której powiat Sarneński zmienił swą przynależność, z tym, iż miało to miejsce przed 1939 rokiem. Szczegóły podano w poniższej tabeli, na którą nałożono zmiany w administracyjne interesującego nas obszaru, które powstały po II wojnie światowej, a po włączeniu Wołyńskiego województwa do władania przez Ukraińską Socjalistyczną Republikę Radziecką, w ramach ZSRR. Można przyjąć dzień 15 listopada 1939 roku za datę powstania obwodu Rówieńskiego, który powołano po wydzieleniu z obszarów byłego województwa Wołyńskiego odpowiednich obszarów. Czy tego dnia dokonano też korekt w obszarze obecnego obwodu Wołyńskiego kosztem województwa Poleskiego z siedzibą w Brześciu nad Bugiem, dokładnie nie wiem, a szczegóły tej operacji podano w dalszej treści. Napaść Niemców na ZSRR skończyła się tym, iż powstał Komisariat Rzeszy Ukraina z administracyjnym centrum w Łucku, z wojskowym centrum w Równem, a z siedzibą Gauleitera Kocha w Winnicy.

Uwaga! Skrót O.m.t. oznacza "Osada miejskiego typu" po rosyjsku "Posiełki gorodskowo tipa", są to miasteczka o ilości do 10.000 mieszkańców.

Podsumowując ten przegląd administracyjnych zmian należy podkreślić:

1. Fakt podzielenia dawnego Województwa Wołyńskiego na dwie "obłasti" Wołyńska z siedzibą w Łucku i Rówieńska z siedzibą w Równem.
2. Obszar województwa został mocno skorygowany i tak na północy powiększono "Obłast''" Wołyńską o rejony Kamień Kaszyrskij, Lubieszów i Zarecznoje, a także skorygowano na korzyść Ukrainy granice rejonów Dubrowica i dawnej gminy Kisorcze, a obecnego rejonu Rokitne. Wszystkie operacje odbyły kosztem Białorusi. Tu trzeba dodać, iż w niezbyt może ekwiwalentny sposób, oddano Białorusi niewielki fragment z obszaru powiatu Lubomelskiego, z dawnej gminy Pulemiec. Czym kierowano się przy dokonywaniu tych zmian trudno jednoznacznie powiedzieć. Można domniemywać, iż fakt północnych zmian miał na celu włączenia do Ukrainy całego Wołynia Poleskiego i w ten sposób włączenia w jej obszar całości Wołynia. Na południu skorygowano nieznacznie obszar powiatu Włodzimierskiego i to na skutek powstania dużego miasta Nowowołyńsk na południowych obrzeżach tego powiatu, odbyło się to kosztem dawnego powiatu Sokalskiego.
3. Największa zmiana z dawnej podległości administracyjnej województwa Wołyńskiego to wyłączenie powiatu Krzemienieckiego, który w całości został włączony w obręb "obłasti" Tarnopolskiej z siedzibą w Tarnopolu. Zmiany organizacyjne i podległości administracyjnej spowodowały zmiany w wielkości i znaczeniu dawnych siedzib gmin we wszystkich dawnych powiatach.
4. Obniżenie rangi dawnych miasteczek na terenie województwa Wołyńskiego wynikła z eksterminacji w latach 1941-1942 ludności pochodzenia żydowskiego, a później od 1942 roku ludności pochodzenia polskiego.
5. Do rzadkości należy rozwój miasteczek w czasie rządów ZSRR. Jedynymi większymi miastami, które w tym okresie nabrały znaczenia, to KUZNIECOWSK w rejonie Włodimirec i NOWOWOŁYŃSK w rejonie o tej samej nazwie.
6. Bardzo wiele dawnych polskich miasteczek straciły swe znaczenie, a mianowicie BOREMEL, WARKOWICZE i WERBA powiat Dubno, KISIELIN w rejonie Horochów, ALEKSANDRIA, TUCZYN i MIĘDZYRZEC KORECKI w rejonie Równo, KORYTNICA i PORYCK w dawnym powiecie Włodzimierskim, DEREŹNE w powiecie Kostopol. Najbardziej dramatyczne były losy Międzyrzeca Koreckiego i Porycka, gdyż ten pierwszy jest trudny do odnalezienia na mapie, a Poryck zmienił nazwę na Pawliwka i tylko dzięki ostatnim obchodom rocznicowym jest odnajdywany na mapie Ukrainy. Dziwny los spotkał miasteczko Ludwipol. Nie dość, że zmieniono mu nazwę na Sosnowe, to jeszcze obniżono mu rangę, gdyż jest tylko miasteczkiem w rejonie Berezne. Zagadkowa jest sprawa z dwoma miasteczkami, Maciejów, któremu chyba zmieniono nazwę na Łykow w rejonie Turijsk, oraz wieś gminna Mikulicz, która prawdopodobnie ma teraz nazwę Łokacz i awansowała do rangi centrum rejonu.
7. Obserwujemy też awanse, to znaczy zwiększenia ich rangi, największa to miasto Nowowołyńsk, która z wsi o niewielkiej wielkości i nieznanej nazwie urosło do rangi dużego miasta, podobnie jak wspomniany wcześniej Kuzniecowsk, ma to związek z rozwojem bazy technicznej i gospodarczej w tych rejonach, pierwszy to kopalnie węgla, a drugi to Rówieńska Elektrownia Atomowa. Znacznie wzrosło znaczenie miasta KIWERCE, które awansując do rangi dużego rejonu znacznie się rozwinęło gospodarczo i demograficznie. Tu trzeba przyznać, iż zmiany demograficzne na interesującym nas terenie doprowadziły także do rozwoju nowych miejscowości, a mianowicie Stara Wyżewka, Maniewicze, Łokocz, Iwaniczi i Rokitne, które awansowały do centrum rejonu, ale i inne jak Demidowka w rejonie Młynow, Smyga w rejonie Dubno, Zabłocie w rejonie Ratno, Hołowno i Szack w rejonie Luboml, Hołoby w rejonie Kowel, Żowtniewoje w rejonie Nowowołyńsk, Cymań w rejonie Kiwerce, Orżew i Kwasiłow w rejonie Równo, Pierszotrawniewoje (Mokwin) w rejonie Berezno, Sienkiewiczówka i Marianówka w rejonie Horochow,

Leonard Urbanowicz

- "Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na ludności Polskiej Wołynia 1939-1945" Władysława Siemaszko i Ewy Siemaszko Wydawnictwo "von borowiecky" Warszawa 2000, w zakresie spisu gmin województwa.

- Atlas samochodowych dróg Ukrainy w skali 1:600 000 Kijów 2003.

- Mapa Wołyńska i Rówieńska obłasti skala 1:400 000 Moskwa 1988